Skip to content

ΓΑΛΑΞΙΔΙ

.

galaxidi-aftodioikisi

.

galaxidi-2

.

galaxidi-2016

.

GALAXIDI

galaxidi-3

galaxidi-4

galaxidi-5

Galaxidi a4

galaxidi-13

.

GALAXIDI Quadro

.

«ΤO ΓAΛAΞEIΔI βρίσκεται στον Κορινθιακό, από της Στερεάς τα μέρη. Βαθιά χωμένο, βρέχεται από τα Κρισαϊκά νερά, καθώς έχουν ονοματίσει τη θάλασσα που κρύβεται στην αγκαλιά του. Ολόγυρα ζώνεται από ψηλά βουνά, που του χαρίζουνε απανεμιά και σιγουριά. Στ’ αλήθεια, ο κόρφος του είναι έτσι φτιαγμένος, που θαρρείς πως ήταν βουλή θεού να γίνει το Γαλαξείδι τόπος ναυτικός. Η πολιτεία, τα πολύ παλιά χρόνια, είτανε χτισμένη στη βουνοπλαγιά. Μα κάποιος απ’ τους πολίτες της πεθύμησε μια μέρα να κατεβεί να παιζογλεντίσει με τη θάλασσα… Κοντά σε τούτον τ’ αποφάσισε κι άλλος, στον άλλον κι άλλος, κ’ έτσι συνάχτηκαν οι πρώτες φαμελιές που είδε ο τόπος. Σαν κατεβήκανε, στήσανε δύο-τρία καλύβια ξύλινα κι αρχίνησαν να σκέφτουνται πώς θα ζήσουν».

Galaxidi b1

Galaxidi a4

.———————————————————————————————————————–

ΜΑΘΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ ΣΤΟΝ Ι.Ν. ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ –

 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΑΛΑΞΙΔΙΟΥ:

Για τη βυζαντινή και τη δυτική τεχνοτροπία και αρχιτεκτονική, σ΄ έναν ιερό ναό που συνδυάζει αρμονικά τα στοιχεία της ορθόδοξης και ρωμαιοκαθολικής χριστιανικής παράδοσης και συγκεκριμένα τον περίφημο και πανέμορφο ναό του Αγίου Νικολάου Γαλαξιδίου είχαν την ευκαιρία να ενημερωθούν οι μαθητές της Γ΄ τάξης του Γυμνασίου της ιστορικής κωμόπολης, κάνοντας το μάθημά τους εντός του ναού.
Στο πλαίσιο μιας διαθεματικής προσέγγισης συνεργάσθηκαν για το βιωματικό αυτό μάθημα τρείς καθηγητικές ειδικότητες και ειδικότερα οι εκπαιδευτικοί του μαθήματος των Θρησκευτικών Χάρης Ανδρεόπουλος (ΠΕ01), των Εικαστικών Ναταλία Βάβουρα(ΠΕ08) και Μαθηματικών Γιάννα Γκούλτα (ΠΕ03), ενημερώνοντας σφαιρικά και πολυπεπίπεδα του μαθητές του σχολείου για την ιστορία του ναού και των στοιχείων του λατρευτικού του πλούτου, που τον κάνουν ξεχωριστό σε πανελλήνιο επίπεδο.

Για την ιστορία του ναού – τρίκλιτη βασιλική μετά τρούλου – που αποτελεί την “ιερή κορωνίδα” του Γαλαξιδίου από το 1900, υψώνεται μεγαλόπρεπος στη κορυφή της πόλης Γαλαξιδίου και είναι ορατός από στεριά και θάλασσα μίλησε ο θεολόγος Χάρης Ανδρεόπουλος, εστιάζοντας στο τέμπλο που ανήκει στα αριστουργήματα της ξυλογλυπτικής τέχνης του 19ου αιώνα.
Κατασκευάσθηκε τη δεκαετία 1840 – 1850 από ομάδα Ηπειρωτών ξυλογλυπτών, σε ξύλο οξειάς που το έφερναν Γαλαξιδιώτες ναυτικοί και είναι τεχνοτροπίας “μπαρόκ” (baroque). Kυριαρχείται από παραστάσεις και γεγονότα τα Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης πραγματικά θεόπνευστες στη σύλληψη και ασυναγώνιστες στη τεχνική τους εκτέλεση. Στην ιστορία της κατασκευής του τέμπλου αναφέρθηκε και ο ιεροψάλτης του ναού και θεολόγος κ. Μανώλης Μάλλιος που είχε την ευγενή καλοσύνη να υποδεχθεί τους καθηγητές και τους μαθητές του Γυμνασίου και να διευκολύνει τη διεξαγωγή του βιωματικού μαθήματος.
 Η καθηγήτρια Εικαστικών κ. Ναταλία Βάβουρα αναφέρθηκε στις διαφορές της αγιογραφικής τεχνοτροπίας των εικόνων που υπάρχουν στο ναό, τονίζοντας τον μυστικό και ασκητικό χαρακτήρα της ορθόδοξης και τον “νατουραλιστικό” της δυτικής. Σημειώνεται ότι στο ναό υπάρχει πλήθος εικόνων δυτικής τεχνοτροπίας που προέρχονται από δωρεές ναυτικών που ταξίδευαν σε χώρες της δύσης μεταφέροντας στο τόπο τους και στο ναό και τη σχετική πολιτιστική εκκλησιαστική παράδοση της δυτικής χριστιανοσύνης. Τέλος, η μαθηματικός του σχολείου κ. Γιάννα Γκούλτα επεσήμανε τα χαρακτηριστικά της στερεομετρικής σχηματοποίησης του τέμπλου και των δυτικής τεχνοτροπίας εικόνων, ως απότοκα της δυτικής επιρροής. Αξίζει να σημειωθεί ότι μέχρι και σήμερα οι ανά τον κόσμο Γαλαξιδιώτες συνεχίζουν να προσφέρουν για το ναό, στη χάρη του προστάτη του Αγ. Νικολάου.
H διευθύντρια του Γυμνασίου Γαλαξιδίου κ. Βάντα Καραμανώλη και οι καθηγητές του σχολείου ευχαριστούν τον προϊστάμενο του ναού πρωτ. π. Κων/νο Μάλλιο για την συνεργασία στη διεξαγωγή του μαθήματος στο ναό, ενός μαθήματος το οποίο οι μαθητές ιδιαίτερα το χάρηκαν μέσα από την εμπειρία της βιωματικής μάθησης.
———————————————————-

EΛENH MΠENEKH

Iστορικός
.
 Το μπρίκι «Άγιος Σπυρίδων» των Χαράλαμπου, Κωνσταντίνου και Παναγιώτη Χ. Αρβανίτη, ναυπηγημένο γύρω στα 1860. Στα μέσα του 19ου αι. η γαλαξειδιώτικη ναυτιλία αγγίζει τη μεγαλύτερη ακμή της με 300 περίπου ιστιοφόρα (πηγή: Μουσείο Γαλαξιδίου, «Γαλαξιδιώτικα καράβια», εκδ. «Μέλισσα» 1988).  
«ΤO ΓAΛAΞEIΔI βρίσκεται στον Κορινθιακό, από της Στερεάς τα μέρη. Βαθιά χωμένο, βρέχεται από τα Κρισαϊκά νερά, καθώς έχουν ονοματίσει τη θάλασσα που κρύβεται στην αγκαλιά του. Ολόγυρα ζώνεται από ψηλά βουνά, που του χαρίζουνε απανεμιά και σιγουριά. Στ’ αλήθεια, ο κόρφος του είναι έτσι φτιαγμένος, που θαρρείς πως ήταν βουλή θεού να γίνει το Γαλαξείδι τόπος ναυτικός. Η πολιτεία, τα πολύ παλιά χρόνια, είτανε χτισμένη στη βουνοπλαγιά. Μα κάποιος απ’ τους πολίτες της πεθύμησε μια μέρα να κατεβεί να παιζογλεντίσει με τη θάλασσα… Κοντά σε τούτον τ’ αποφάσισε κι άλλος, στον άλλον κι άλλος, κ’ έτσι συνάχτηκαν οι πρώτες φαμελιές που είδε ο τόπος. Σαν κατεβήκανε, στήσανε δύο-τρία καλύβια ξύλινα κι αρχίνησαν να σκέφτουνται πώς θα ζήσουν».
 
Τα παραπάνω, αν και ο λόγος της λογοτεχνίας, περιγράφουν με επάρκεια τη σύνδεση της ανάπτυξης της ναυτιλίας του Γαλαξειδιού -που στέκει σήμερα μια πολιτεία νοσταλγός των ποντοπόρων ιστιοφόρων- με τη γεωφυσική του θέση. Και πράγματι, έως το 1950, οπότε έγινε η διάνοιξη της οδού Ιτέας-Γαλαξειδίου-Ναυπάκτου, ο μοναδικός τρόπος επικοινωνίας του με τον υπόλοιπο κόσμο ήταν οι δρόμοι της θάλασσας που οδηγούσαν προς το Αίγιο, την Πάτρα, τον Πειραιά αλλά και το Λιβόρνο, τη Μασσαλία και κυρίως τη Βενετία και την Οδησσό. Eτσι, η πόλη διαμόρφωσε μια οικονομία προσαρμοσμένη στο υγρό στοιχείο και εξελίχθηκε σε ακμάζουσα ναυτική πολιτεία.
Tο 1775 το Γαλαξείδι ήταν το τέταρτο ναυτικό λιμάνι του ελληνικού χώρου με 70 μεγάλα καράβια συνολικής χωρητικότητας 10.000 τόννων και πλήρωμα 1.100 ναύτες. Το γαλαξειδιώτικο ναυτικό επωφελήθηκε από τις ανακατατάξεις κατά τους ναπολεόντειους πολέμους και, σύμφωνα με τον Aγγλο κλασικό φιλόλογο και περιηγητή T. Smart Hughes, εκείνη την εποχή, «κάθε μέλος του πληρώματος έχει μερδικό στο καράβι ή το φορτίο. Αυτή η συμμετοχή όχι μόνο ηλεκτρίζει το επιχειρηματικό πνεύμα και τη δραστηριότητα, αλλά και καλλιεργεί τη φρονιμάδα, τη λιτότητα και την αυστηρή οικονομία. Ξερό ψωμί, ελιές, λίγο παστόψαρο και κρασί από το πιο συνηθισμένο είναι το καθιερωμένο σιτηρέσιό τους. Δεν είδα ποτέ λαό να δέχεται με τόση υπομονή τους κόπους και τις στερήσεις…».
Απώλειες του Αγώνα
Τις παραμονές της Eπανάστασης του 1821, το Γαλαξείδι ήταν μια ανθούσα πολίχνη, που απολάμβανε ένα είδος αυτονομίας παραχωρημένης από τον Αλή Πασά και πολλοί Γαλαξειδιώτες ναυμάχοι αναδείχθηκαν σε μεγάλες μορφές του Αγώνα της Ανεξαρτησίας. Οι Κωνσταντίνος και Σπυρίδων Δεδούσης, Δρόσος Βλάμης, Ηλίας Φούντας, Γεώργιος Αλύκουρης, Ανδρέας Καμμένος, Δημήτριος Μουλδής, Ανδρέας Λουκέρης, Δημήτριος Μπακογεωργάκης, Δημήτριος Ανατσίτος όπλισαν τα καλύτερα από τα πλοία τους και τα έθεσαν στη διάθεση του Αγώνα. Ο Ηλίας Μητρόπουλος, ο επικαλούμενος «περιστερά» προσέφερε πολύτιμες υπηρεσίες στην πολιορκία της Ακρόπολης και ο Σπύρος Δεδούσης «τίμιος πατριώτης και γενναίος κιντυνώδης» σκοτώθηκε στην ίδια πολιορκία. Κι όταν την 23η Σεπτεμβρίου 1821 αποβιβάστηκε στην πολιτεία όλο το τουρκικό στράτευμα, οι Τούρκοι κράτησαν τα 30 από τα 70 πλοία που βρίσκονταν στο λιμάνι της και έκαψαν τα υπόλοιπα.
Από έκθεση του εκτάκτου Επιτρόπου Κ. Μεταξά προς την κυβέρνηση του νεοπαγούς ελληνικού κράτους, το 1830, γνωρίζουμε ότι: «Το Γαλαξείδιον ήδη έχει 650 οικογενείας και συμπεριλαμβάνουν 2.815 ψυχές… Οι Γαλαξειδιώται είναι όλοι σχεδόν ναύται, μετέρχονται οι ίδιοι με τα πλοία των μικρόν εμπόριον, άλλοι ναύται και άλλοι ως έμποροι. Είναι συγχρόνως και κτηματίαι… Η πόλις και η περιφέρεια αυτής έχουσα πέντε καλούς λιμένας και έχοντας οι κάτοικοι 34 πλοία της Αης κλάσσεως και 73 της Βας και ούσα η πόλις παραθαλάσσιος και κατάλληλος δι’ εμπόριον, δυνάμεθα να συμπεράνωμεν ότι ημπορεί να κατασταθή εμπορικήν πόλις της Βας τάξεως».
H μεγάλη ακμή
Η πόλη ανέκαμψε γρήγορα από τις απώλειες του Αγώνα και ο στόλος της άρχισε να ξανακτίζεται στα ναυπηγεία του Πειραιά και της Αίγινας αρχικώς, ενώ λίγο αργότερα μετακαλείται από την Αίγινα ο ναυπηγός Καλούδης κι αρχίζουν να κατασκευάζονται ιστιοφόρα σε ταρσανάδες της πόλης. Εκτός από τον Αντώνη Καλούδη, μεταξύ των πρώτων ξένων ναυπηγών ήταν ο Μαστροθανάσης Καϊμάκης από την Aμφισσα και ο γιος του Ιωάννης.
Από το 1840 αρχίζει η αυτόνομη ανάπτυξη του γαλαξειδιώτικου στόλου. Στη φάση αυτή, η ναυπηγική πέρασε κυρίως σε Γαλαξειδιώτες, όπως ο Μαστρογιάννης Κανάτας -του οποίου τη δουλειά συνέχισαν ο γιος και ο εγγονός του-, ο Αθανάσιος Μπακλαής, ο Αναγνώστης Κανέλλου Μιχαλόπουλος, ο Νικόλαος Αναγνώστου Μιχαλόπουλος και ο Κωνσταντίνος Παπαπέτρου. Eτσι, στα 1848, το Γαλαξείδι μπορούσε να καταμετρεί στην ιδιοκτησία των κατοίκων του εκατό πλοία, με χωρητικότητα όμως όχι μεγαλύτερη από διακόσιους τόννους. Την ίδια χρονιά, οι Γαλαξειδιώτες κινήθηκαν για την ίδρυση ασφαλιστικού οργανισμού, πράγμα που το κατάφεραν το 1860, όταν ιδρύθηκε η «Ανώνυμος Κινδυνασφαλιστική Εταιρεία το ΓΑΛΑΞΕΙΔΙΟΝ» για να ακολουθήσει η «Αλληλέγγυος Ασφάλεια το ΓΑΛΑΞΕΙΔΙΟΝ» και έξι ακόμη αλληλασφαλιστικές εταιρείες που κάλυπταν τους εταίρους τους σε μια μακρά σειρά από τους θαλάσσιους κινδύνους.
Το 1860 βρίσκει το Γαλαξείδι με περισσότερα από 300 πλοία, πολλά ανάμεσα στους 300 και 800 τόννους. Ο ναυτότοπος έχει φτάσει πια στη μεγαλύτερή του ακμή: 15 έως 20 καράβια ρίχνονταν κάθε χρόνο στη θάλασσα. Στα 1875, ο Παπαπέτρος ναυπηγεί το μπάρκο «Αίολος» του Κουζού 1.150 τόννων, ονομαστό για την κομψότητα, τη στερεότητα και τη γρηγοράδα του. Στα 1880, ο Κανάτας ναυπηγεί το εξαίρετο μπάρκο «Γραβιά» του Ιωάννη Μητρόπουλου, 1.050 τόννων, εφάμιλλο του πρώτου.
Tα πανιά μαζεύονται για πάντα
Είναι στη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας του 19ου αι. που καταγράφεται προϊούσα η παρακμή του ναυτικού της πόλης. Ενώ το 1872 το λιμάνι του Γαλαξειδίου είχε 297 νηολογημένα πλοία χωρητικότητας μεγαλύτερης από 34.629 τόννους, είκοσι χρόνια αργότερα είχε 126 ιστιοφόρα, τα οποία το 1903 περιορίστηκαν σε 92. Οι ναυπηγήσεις άρχισαν να γίνονται αραιότερες. Το 1903 πέφτει στη θάλασσα το τελευταίο καράβι -είναι η μεγάλη σκούνα του Νικολάου Κωστέλλου-, και τα πανιά μαζεύονται για πάντα. Η παρακμή της ιστιοφόρου ναυτιλίας επέφερε τη ναυτιλιακή, αλλά και την πληθυσμιακή παρακμή του Γαλαξειδιού. Πολλοί Γαλαξειδιώτες κατέφυγαν οικογενειακώς στον Πειραιά, όπου υπήρχε ήδη μικρή εστία για δραστηριοποίηση στον εμπορικό κλάδο, ενώ πολλοί συνέχισαν την ενασχόληση με τη θάλασσα στους στόλους αιγαιοπελαγίτικων εταιρειών. Στις πρώτες δεκαετίες του 20ού αι., σημειώθηκε νέα σοβαρή πληθυσμιακή συρρίκνωση και η γερμανική κατοχή έδωσε ένα ακόμη καίριο πλήγμα στην επιβίωση του τόπου.
Ποια στοιχεία εμπόδισαν τους παραδοσιακούς καπετάνιους στο Γαλαξείδι να μετατραπούν σε κοσμοπολίτες εφοπλιστές, όπως συνέβη σε άλλους ναυτότοπους του ελληνικού χώρου, δεν έχει ακόμη διακριβωθεί. Μέσα στις ίδιες τις συνθήκες ανάπτυξης του γαλαξειδιώτικου ναυτικού πρέπει να αναζητηθούν ίσως και τα στοιχεία της αδυναμίας προσαρμογής του. Μια νέα απαραίτητη προσέγγιση της ιστορίας του γαλαξειδιώτικου ναυτικού δεν θα απαντά μόνο στις ανάγκες της τοπικής αυτογνωσίας, αλλά θα αποτελεί ένα ακόμη πρόσθετο τοπικό παράδειγμα στο πλαίσιο της ελληνικής οικονομικής ιστορίας.
Η μικρή χωρητικότητα του γαλαξειδιώτικου ιστιοφόρου τύπου μπρίκι, δεν άντεξε, στα τέλη του 19ου αι., τον αυξανόμενο τότε ανταγωνισμό του ατμόπλοιου. Και στο σημείο αυτό, το ερώτημα της παρακμής του Γαλαξειδιού ως ενός από τους παραδοσιακούς ναυτότοπους, ανάγεται στο ίδιο το ερώτημα της μετάβασης από το ιστίο στον ατμό και τους μηχανισμούς που την επέτρεψαν ή την εμπόδισαν, στο πλαίσιο της οικονομίας του νησιωτικού και παραθαλάσσιου χώρου της Μεσογείου.
Στην περίπτωση του Γαλαξειδιού, οι αιτίες που έχουν προταθεί είναι η αδράνεια των παραδοσιακών δομών μπροστά στο καινοφανές, η αδυναμία του Eλληνα να συνεταιρίζεται -απαραίτητη προϋπόθεση για την εξασφάλιση των απαιτούμενων ποσών για επένδυση σε ατμόπλοια- και η νοοτροπία του ανεξάρτητου καπετάνιου-ιδιοκτήτη.
ΠΗΓΗ: kathimerini.gr
——————————-

Ένα σπάνιο, ιστορικό ντοκουμέντο για την περιοχή μας!

Το Χρονικό του Γαλαξειδίου

Το Χρονικό του Γαλαξιδιού γράφτηκε το 1703 από τον ιερομόναχο Ευθύμιο, στη Μονή του Σωτήρος που βρίσκεται κοντά στο Γαλαξίδι, κωμόπολη του Κορινθιακού κόλπου.

Περιέχει την ιστορία της κωμόπολης αυτής από το 10ο αιώνα ως την καταστροφή της από τους πειρατές (1660) και το ξανακτίσιμό της το 1670. Ο συγγραφέας χρησιμοποίησε υλικό από τα αρχεία της Μονής του Σωτήρος αλλά πρόσθεσε και άλλες φανταστικές διηγήσεις. Είναι σημαντικό έργο τόσο για τις πληροφορίες που μας δίνει όσο και για τη γλώσσα που χρησιμοποιεί.

Περιεχόμενο

Το κείμενο αναφέρεται στα γεγονότα που οδήγησαν στην καταστροφή του Γαλαξιδιού, την αναχώρηση και επιστροφή των κατοίκων. Χωρίζεται σε τρεις ενότητες

-1η : Γαλαξιδιώτικα πλοία προσβάλλουν τον πειρατή Ντουρατζίμπεη και γίνεται πόλεμος ανάμεσα στους κουρσάρους και τους κατοίκους της πόλης.
-2η : Ο Ντουρατζίμπεης εκδικείται και καταστρέφει το Γαλαξίδι.
-3η : Όσοι κάτοικοι επέζησαν φεύγουν και επιστρέφουν μετά την εμφάνιση του αγίου Ιωάννη του Προδρόμου.

Ο κουρσάρος Ντουρατζίμπεης με άδεια του σουλτάνου ελέγχει τον κόλπο του Γαλαξιδιού. Όταν δυο γαλαξιδιώτικα πλοία αρνηθούν να του αποδώσουν την οφειλόμενη τιμή, αυτός ζητάει πρόστιμο που οι κάτοικοι αρνούνται να πληρώσουν. Ο καπετάν Θοδωρής που στάλθηκε για να τον ενημερώσει, τον αντιμετωπίζει με γενναιότητα και στο τέλος δραπετεύει κολυμπώντας. Ο Ντουρατζίμπεης βομβαρδίζει την κωμόπολη, σκοτώνεται ο καπετάν Θοδωρής. Τις μέρες του Πάσχα, που ο κόσμος ήταν στις εκκλησίες, οι κουρσάροι αποβιβάζονται στο Γαλαξίδι και σφάζουν τους κατοίκους. Όσοι γλίτωσαν έφυγαν στα βούνα. Μετά από αρκετά χρόνια εμφανίζεται ο άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και τους καλεί να επιστρέψουν στην πόλη τους, καθώς ο Ντουρατζίμπεης έχει πεθάνει. Αυτοί επιστρέφουν και, όπως τους είχε συμβουλέψει ο άγιος, μετονομάζουν το Γαλαξίδι σε Πενταγίους.

Σχόλια

Ο αναγνώστης νιώθει συμπάθεια και θαυμασμό για του κατοίκους του Γαλαξιδιού και μίσος και απέχθεια για την στάση του Ντουρατζίμπεη και των κουρσάρων.

Τα γεγονότα παρουσιάζονται με δραματικό- θεατρικό αλλά ταυτόχρονα επικό-ηρωικό τρόπο. Στις δυο πρώτες ενότητες συγκρούονται η δύναμη και η αλαζονεία από τη μια μεριά με την περηφάνια και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια από την άλλη. Στην τρίτη ενότητα έχουμε παρέμβαση του θείου, με ένα θαύμα, που αποτελεί εκδήλωση της θείας χάρης απέναντι στους ενάρετους κατοίκους του Γαλαξιδιού. Οι δύο συγκρουόμενοι κόσμοι αποδίδονται με τους χαρακτήρες του Ντουρατζίμπεη και του καπετάν Θοδωρή.

Ο συγγραφέας διηγείται, σε τρίτο πρόσωπο, τα ιστορικά γεγονότα με στοιχεία επικά αλλά και του παραμυθιού. Ο ίδιος γνωρίζει τα πάντα αλλά δεν συμμετέχει. Η γλώσσα του είναι απλή και λαική, με λίγες λόγιες λέξεις από την εκκλησιαστική γλώσσα, λίγες ιταλικές και τουρκικές.
(Bu Yazıyı Paylaşın)

Παραθέτουμε ένα συγκλονιστικό απόσπασμα του «Χρονικού»

«Μ. Χ. 1660
Εκείνους τους χρόνους, πολλοί κουρσάροι κατατρεμένοι από τα μέρη της Μπαρμπαριάς και Αλτζέρι, εμαζωχτήκασι στον Έπαχτο. Ένας από τούτους τους κουρσάρους, έχοντας μάνα χριστιανή και πατέρα Τούρ[κον, που] τον ελέγασι Ντουρατζίμπεη, είχε την αυθεντεία του κόρφου με φερμάνι Βασιλικό· μίαν ημέρα δυό Γαλαξειδιώτικαις γαλιόταις, θεληματικώς ή ανήξερα δεν τον εχαιρετήσασι στο πέλαγο με σινιάλο και κανονιαίς· και ούτος πολύ θυμωμένος στέλνει αποκρισάρην στο Γαλαξείδι για να πάρη αυταίς ταις γαλιόταις και ταις παραδώση στα χέρια του πειράτου· οι Γαλαξειδιώταις δεν το επαραδεχτήκασι, και ο κουρσάρος του Έπαχτου με δέκα γαλιόταις, που είχασι όλο κανόνια μπρούτζινα και φοβερά, ήλθε απόξω στο λιμάνι και τους επαραπονέθηκε διά το αφρόντε (15), που του εκάμασι, και εγύρεψε να του πλερώσουσι τρεις χιλιάδες βενέτικα, αλλέως θέλει κάψει ούλα τα καράβια και τα σπήτια· οι Γαλαξειδιώταις δεν το επαραδεχτήκασι· και ο Ντουράτζ-μπεης, έστωντας και να στοχάζεται το πως πολλά να εζήτησε. εξανάστειλε, καταβαίνωντας σε δύο χιλιάδες βενέτικα, χίλια μετρητά και χίλια σε διάστημα μιας χρονιάς, με ντεσκερέ χρεωστημιάς.

Και οι Γαλαξειδιώταις εστείλασι με μιά λάντζα (16) τον καπετάν Θεοδωρή Μπαμπαδήμο, που ήτανε ένα περιφημισμένο παλληκάρι, για να είπη του πειράτου το πως άφελα ακαρτερεί, και οι Γαλαξειδιώταις σατανικώς και με φοβέραις δεν δίδουνε μήτε κάλπικο άσπρο· και ο κουρσάρος θυμόνωντας έβγαλε το σπαθί και εχύθηκε στον καπετάν Θοδωρή, για να του κόψη το κεφάλι· και ο καπετάν Θοδωρής εσταύρωσε τα χέρια και δείχνωντας τα στήθια του “χτύπα, παληομουρτάτη, του είπε, ένα άνθρωπο ξαρμάτωτο, που θαρρεύωντας στον όρκο σου, ήλθε χωρίς σπαθί και άρματα· σαν ήσαι παλληκάρι δέσε μου το ένα χέρι, και στο άλλο δώσε μου ένα μαχαίρι, και ελάτε τρεις απάνου μου, και σαν με σκοτώσετε να σας ήνε χαλάλι”. και ο πειράτος ακούωντας ανέλπιστα [αυτά] τα παλληκαρήσια λόγια, εκατέβασε το σπαθί του και τραβώντας τα γένεια του έφυγε· ετότες ήρθασι δύο κουρσάροι αράπιδες και είπασι του καπετάν Θοδωρή να κατέβη στο αμπάρι, έστωντας σκλάβος· και ο καπετάν Θοδωρής αρπάζωντας ένα σίδερο, που ηύρε εκεί κοντά του, εχτύπησε τον ένα κουρσάρο στο κεφάλι και τον εσκότωσε, και χτυπώντας και τον άλλον, έπεσε στη θάλασσα, και βουτώντας ευγήκε στο Γαλαξείδι, και εδιηγήθηκε τα τρεχάμενα.

Ετότες πληά αρχίνησε μία φοβερή αμάχη από το πουρνό, ως το δειλινό, που επέσασι μπόμπαις και τόπια περίσσα, και κάμποσα σπήτια Γαλαξειδιώτικα, έστοντας στο περιγιάλι, επέσασι από τον βρόντο και το σείσιμο των κανονιών και πολεμώντας μιά μπόμπα Γαλαξειδιώτικη, μεγάλη και βροντερή, επήγε και εχτύπησε μέσα στο τζιμπιχανέ (17) του πειράτου, και πετιέται στον αέρα η γαλιότα, και καίονται και άλλες τρεις· ετότες ο κουρσάρος με την εντροπή στα μούτρα και με χολιασμένη καρδιά, έφυγε μέσα σε μία γαλιότα μισοκαϋμένη, που εμπόρεσε να γλύση, γιατί αι άλλαις τέσσαρες καήκανε, και η αποδέλοιπαις πέντε πιαστήκασι πρέζα (18). Εσκοτωθήκασι κουρσάροι εκατόν τριάντα, και Γαλαξειδιώταις πενήντα οχτώ, και κοντά στους άλλους και ο καπετάν Θοδωρής Μπαμπαδήμος, που παραπάνου αφηγήθηκα. Αυτός γουν ο καπετάν Θοδωρής, έστωντας να ρίχνη ένα κανόνι, έσκασε το κανόνι και τα κομμάτια τον εσκοτώσασι μαζή με άλλους δυό· έζησε δύο ώραις, και τελειόνωντας η αμάχη και μαθαίνωντας το πως ενικήσασι οι Γαλαξειδιώταις είπε· “τώρα Θεέ μου, πεθαίνω ευχαριστημένος!” και εξεψύχησε· και ώντας λαβωμένος, λησμονώντας ταις πληγαίς του εγκάρδιωνε τους γειτόνους του λέγοντας· “χτυπάτε, μωρέ παιδιά, τους παληομουρτάρηδες!”

Αυτά, που αφηγάμαι εγενήκασι ‘μέρα παρασκευή, τον Μάρτη μήνα, ‘σαρακοστής μεγάλης πρώταις ‘μέραις· και έστωντας εκείνος ο πειράτος, χολιασμένος και κατάκαρδα εντροπιασμένος, με συνέργεια διαβόλου, που πάντα αμάχεται τους χριστιανούς, εγύρευε ώρα και στιγμή για να εκδικηθή το Γαλαξείδι, που τώκαμε τόσο μεγάλο αφρόντε, που δεν είχε μούτρα να προβοδίση στον κόσμο, γιατί όλοι τον επεριγελούσασι· και ακούσατε τί μηχανάται ο τρισκαταραμένος κουρσάρος· εκείναις ταις ημέραις ήτανε μεγάλη εβδομάδα που κάθε χριστιανός, αφίνοντας ταις δουλειαίς του και κάθε μεταχείριση, πηγαίνει με ευλάβεια σταις εκκλησίαις για να προσκυνήση τα άγια και θεοτικά πάθη του Χριστού, που για λόγου μας τους ανθρώπους, εκαταδέχθηκε και εγίνηκε άνθρωπος σωστός, και εσταυρώθηκε από το παράνομο γένος των Εβραίων. Ετότες γουν πιάνει και αρματόνει ο Νουρατζίμπεης οχτώ γαλιόταις, και εμπαρκάρει ασκέρι αρματωμένο όλο από άπιστους Μουσουλμάνους.

Ετότες, έστωντας να εξημερώνη κυριακή ήμερα, που όλοι με χαραίς και αγαλλίασι γιορτάζουσι την Ανάστασι και τη Λαμπρή του Σωτήρος, από πρωί σύνταχα, δύο ώραις πριν να εξημερώση, οι Γαλαξειδιώταις επήγασι σταις εκκλησίαις για να δοξάσουνε την Ανάστασι, και κανένας δεν απόμεινε στα σπήτια και στα πλεούμενα, γιατί όλοι μικροί και μεγάλοι, άνδρες, γέροι και γυναικόπαιδα επήγασι σταις εκκλησίαις· ετότες γουν ο πανάπιστος και μιαρότατος πειράτος ξεμπαρκάρει το ασκέρι του και με το σπαθί στο χέρι εμπαίνει στην πολιτεία, και καίοντας τα σπήτια μπλοκάρει ταις εκκλησίαις και επέρασε από σπαθίου άνδρες, γέρους και γυναικόπαιδα, εσκούζασι και εβελάζασι· αμή εκείνος ο αντίχριστος κανένα έλεος και συμπάθειο ευσπλαχνίας δεν είχε· και μέσα σταις εκκλησίαις εμπήκε καταματωμένος και ξεσπαθόνωντας, και εμπροστά στην αγία τράπεζα ο παμιαρότατος Σατανάς έσφαξε δύο παπάδες, τον Παπαχρήστο και τον Παπαθανάση· και ετότες εγίνηκε μεγάλος σεισμός και έπεσε η εκκλησία και εσκότωσε πέντε κουρσάρους.

Έστοντας και να γίνη τέτοιο μεγάλο και αδιήγητο φονικό, που στόμα ανθρώπινο και καντήλι δεν ημπορεί να ζωγραφίση, ωσάν πρέπει, απομείνασι Γαλαξειδιώταις γλύσαντες από το μακελειό, επήρασι τα βουνά και τα πλάγια και τους λόγγους, και εχτίσασι ‘δω και κει καλύβαις και δύο εκκλησίαις, μία της Παναγίας και άλλη του Προφήτου Ηλία· και εκεί, οπού εμαζωχτήκασι, το λένε Παληο-Γαλάξειδο, ωσάν να λέμε παληά χώρα. Και εμείνασι κατατρεμένοι χρόνια δέκα τρία· ύστερα εφανερώθηκε ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής και τους είπε να καθήσουνε στη παλαιά χώρα, γιατί εκείνος, που εφοβόντασι, ο κουρσάρος, τον μπήρε μπάλα, που ήτανε οργή θεοτική, και βράζει στα κατράμια της κόλασης· και να χτίσουσι και πέντε εκκλησίαις, και να βάλλουνε ονομασία απάνου στη χώρα Πενταγίοι, ωσάν να λέμε που είχε πέντε εκκλησίαις, που τους διαυθέντευαν· και να μη κάμουσι άλλο τίποτε από κεφαλιού τους, γιατί εκείνος ο πειράτος ήτανε ο ίδιος ο Σατανάς, έχωντας μούτρα ανθρωπινά, και να κάμουνε δεήσαις στο θεό, για να έβγη από τη χώρα το δαιμόνιο, που εμπήκε, και τους έκαμε ένα τόσο μεγάλο κακό· και οι Γαλαξειδιώταις, ακούοντας αυτά τα άγια και θεοτικά λόγια, εκάμασι κατά το όρτινο του Αγίου και την ορμήνεψη, και παγαίνοντας στο Γαλαξείδι, που ήτανε ένας σωρός από παλαιά χαλάσματα και πέτραις, εξαναχτίσασι τα σπήτια· και κάνοντας δέησι και ταις λιτανίαις, κατά την ορμήνεψη του Αγίου, εβάλασι το όνομα το καινούργιο Πεντάγιοι· και την στιγμή εκείνη ακούστηκε μία βροντή από τον κάτου κόσμο, και ο ουρανός εμαύρισε, και η θάλασσα εφούσκωσε, και τρία δαιμόνια επέσασι στη θάλασσα και επνιγήκασι· και ένας άγιος εφάνηκε με μαύρα ράσα, περπατώντας απάνου στη θάλασσα, και ευλόγησε σε τρεις μεριαίς· και έπαψε το φούσκωμα της θάλασσας, και ο ουρανός εξαστέρωσε, και εγίνηκε χαρά Θεού (19)· και οι Γαλαξειδιώταις, βλέποντας ένα τέτοιο μεγάλο θαύμα, επροσκυνήσασι τον Κύριο, ευχαριστώντάς τον διά την διαυθέντεψη που τους έδειχνε τόσο ολοφάνερα».

ΠΗΓΗ: iteafwkidas.blogspot.gr/

—————————————————–

Αλευροπόλεμος , ένα παληό έθιμο –  Καρναβάλι στο Γαλαξίδι

galax 7

gal 5

galaxidi4

apokries-aleyropolemos-galaxidi 6

galax 2

Galaxidi 1

——————-

Advertisements
No comments yet

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

ΕΥΠΑΛΙΟ καθ΄οδόν

ΕΥΠΑΛΙΟ ΔΩΡΙΔΑΣ, Ν. ΦΩΚΙΔΑΣ

The WordPress.com Blog

The latest news on WordPress.com and the WordPress community.

Search Blogs

Just another WordPress.com weblog

WordPress.com

WordPress.com is the best place for your personal blog or business site.

Αρέσει σε %d bloggers: