Skip to content

ΕΥΠΑΛΙΟ

ΕΥΠΑΛΙΟ

ΕΥΠΑΛΙΟ

 

(foto  Θανάση Παπαχαραλάμπους – 2009)

.

-DIMARXIO-ΚΜ

ΕΥΠΑΛΙΟ - Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ (με το ρολόι)

ΕΥΠΑΛΙΟ – Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ (με το ρολόι)

.

foto Efpalio 14

.

η Μαντήλω, η παληά γέφυρα & η εκκλησία Ευπαλίου / φώτο Θαν.Παπαχ

.

ΕΥΠΑΛΙΟ C1A - ΠΑΝOΡAΜΑ

.

ΕΥΠΑΛΙΟ καθ΄οδόν 2

.

ΑΪ  ΓΙΩΡΓΗΣ

.

Γυμνάσιο  Ευπαλίου

Γυμνάσιο    Ευπαλίου

.

 

 

Πλατεία  Καρυάς   –   Kεντρική  πλατεία  Ευπαλίου,   με το γερο-πλάτανο     /φώτο Θαν.Παπαχ

.

eypalio-farmakeio-elenis

  • ΠΕΖΟΔΡΟΜΟΣ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ της  αείμνηστης  ΕΛΕΝΗΣ ΚΥΤΕΑ

η Μαντήλω    /   φώτο    Θαν.Παπαχαρ.    2010

.

ΕΥΠΑΛΙΟ-ΠΑΝΩ ΠΛΑΤΕΙΑ

ΕΥΠΑΛΙΟ    –   ΠΛΑΤΕΙΑ  ΕΛΕΥΘ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ

.

ΕΥΠΑΛΙΟ

ΕΥΠΑΛΙΟ

ΠΕΔΙΑΔΑ   ΜΟΡΝΟΥ

ΠΕΔΙΑΔΑ   ΜΟΡΝΟΥ

.

ΘΕΑ ΑΠΟ ΤΑ ΚΤΗΡΙΑ ΕΥΠΑΛΙΟΥ

ΘΕΑ  ΑΠΟ  ΤΑ  ΚΤΗΡΙΑ  ΕΥΠΑΛΙΟΥ

.

ΝΕΟ ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ ΕΥΠΑΛΙΟΥ

ΝΕΟ     ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ    ΕΥΠΑΛΙΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΛΑΤΕΙΑ ΕΥΠΑΛΙΟΥ ΤΗ ΝΥΧΤΑ(μετά τον αγώνα...)

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΛΑΤΕΙΑ ΕΥΠΑΛΙΟΥ ΤΗ ΝΥΧΤΑ(μετά τον αγώνα…)

ΕΥΠΑΛΙΟ, ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΛΑΤΕΙΑ ΚΑΡΥΑΣ,   Το χειμώνα, με το πλάτανο χωρίς φύλλα

ΙΑΤΡΕΙΟ ΕΥΠΑΛΙΟΥ ( δωρεά ιατρού ΑΘΑΝ.ΜΠΑΜΠΟΥ )

ΙΑΤΡΕΙΟ ΕΥΠΑΛΙΟΥ ( δωρεά ιατρού ΑΘΑΝ.ΜΠΑΜΠΟΥ )

ΚΕΝΤΡΙΚΟΣ ΔΡΟΜΟΣ ΕΥΠΑΛΙΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΟΣ   ΔΡΟΜΟΣ  ΕΥΠΑΛΙΟΥ- ΛΕΩΦ ΕΘΝ,ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ

ΕΥΠΑΛΙΟ (από...ψηλά)

ΕΥΠΑΛΙΟ    (από…ψηλά)

ΕΥΠΑΛΙΟ

ΕΥΠΑΛΙΟ

ΕΥΠΑΛΙΟ - Η ΜΑΝΤΗΛΩ

ΕΥΠΑΛΙΟ – Η ΜΑΝΤΗΛΩ

πεζόδρομος στη ΜΑΝΤΗΛΩ

*   Η ΜΑΝΤΗΛΩ,  με τα πλατάνια της

– Ο ΑΜΠΛΑΣ, στη ΜΑΝΤΗΛΩ –

 
 
 
 
 
 
 .
 

η γέφυρα του Μόρνου

.

** ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΠΑΛΙΟ

*Αρχαιολογικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η ακρόπολη του Ευπαλίου, στο λόφο Γύρο, που ανάγεται στα προ-ομηρικά χρόνια. Από το σημείο αυτό η θέα προς τον Κορινθιακό και την πεδιάδα του Μόρνου είναι μοναδική. Όταν η ατμόσφαιρα είναι καθαρή μπορεί να δει κανείς τώρα πια και τη γέφυρα «Χαρίλαος Τρικούπης» που ενώνει το Ρίο με το Αντίρριο και δίνει νέες αναπτυξιακές προοπτικές στην περιοχή,

*Τουριστικό ενδιαφέρον: σε μικρή απόσταση από το Ευπάλιο είναι και παραλίες που το καλοκαίρι τις επισκέπτεται πλήθος παραθεριστών και ντόπιων για ν’ απολαύσει το μπάνιο ή την παρέα κάτω από τους ίσκιους των δέντρων, Μοναστηράκι, Σκάλωμα, Μαραθιάς, Σεργούλα, Τροιζόνια από την παραλία της Φωκίδας ….. η Ναύπακτος με το ενετικό λιμάνι να θυμίζει τη ναυμαχία που έλαβε χώρα εκεί και σήμανε την επικράτηση των Χριστιανών έναντι των Τούρκων και το Κάστρο με τη μαγευτική θέα στον Πατραϊκό κόλπο, είναι τα κοντινότερα θέρετρα,

Φυσικά και οι ορεινές διαδρομές με κέντρο το Ευπάλιο προς Παλιοξάρι, Ποτιδάνεια, Τείχιο, Τερψιθέα, Κροκύλειο και ορεινή Ναυπακτία έχουν τη δική τους γοητεία.

*Aναφορά για πρώτη φορά του τοπωνυμίου ΕΥΠΑΛΙΟ διαβάζουμε στο έργο του Θουκυδίδη, του ιστορικού του 5 ου αι. π.Χ, ο οποίος συνέγραψε την ιστορία του Πελοποννησιακού πολέμου, του μακροχρόνιου εμφύλιου πολέμου της αρχαιότητας που συγκλόνισε την Ελλάδα και κόστισε ανθρώπινες ζωές, προκάλεσε υλικές και οικονομικές καταστροφές και έθεσε υπό αμφισβήτηση αξίες και ιδανικά..                – « Ο Δημοσθένης……….θα περνούσε από το έδαφος των Οζολών Λοκρών, για να φθάσει εις το Κυτίνιον της Δωρίδος, έχοντας δεξιά τον Παρνασσό, μέχρι να κατέβει στο έδαφος των Φωκέων, οι οποίοι -όπως πιστευόταν –πρόθυμα θα λάβαιναν μέρος στην εκστρατεία λόγω της κατά παράδοση φιλίας τους με τους Αθηναίους …….. Διανυκτέρευσε δε με το στρατό του στον περίβολο του ναού του Νεμείου Διός ……και τα ξημερώματα ξεκίνησε κατευθυνόμενος στην Αιτωλία. Την πρώτη μέρα κυρίευσε την Ποτιδάνεια, τη δεύτερη το Κροκύλειο και την Τρίτη το Τείχιο, όπου και έμεινε. Έστειλε δε τα λάφυρα στο Ευπάλιο της Λοκρίδας γιατί σκόπευε να υποτάξει τα άλλα μέρη και στη συνέχεια να επιστρέψει στη Ναύπακτο», ( πρβ. Θουκυδίδου Ιστορίαι, 3 ο βιβλίο, παρ.95 & 96).

*Συναντάμε μνεία της περιοχής μετά το θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου, όταν ο Πύρρος,ο βασιλιάς της Ηπείρου κατέλαβε τη Δυτική Λοκρίδα (Ναύπακτος –Ευπάλιο) και με το τέλος του αρχαίου κόσμου το Ευπάλιο ανήκε στη ρωμαϊκή επαρχία των Πατρών. Δοκιμάστηκε-όπως και άλλες περιοχές – από επιδρομές, λεηλασίες και φυσικές καταστροφές: ένας μεγάλος σεισμός ισοπέδωσε την πολιτεία. Το τοπωνύμιο ξεχάστηκε. Επανεμφανίστηκε -πιθανά -μεταξύ 1865-1870, όταν παραχωρήθηκαν γεωργικοί κλήροι και εγκαταστάθηκαν στην περιοχή αγωνιστές-κληρούχοι από την Ποτιδάνεια.

Σημαντική ήταν η περίοδος της εξάπλωσης του Χριστιανισμού: κατά τον 4 ο αι, μ. Χ. είχε πάρει μεγάλες διαστάσεις, σε σημείο που χτίστηκε μέσα στο άλσος του Νέμειου Διός (δυτική όχθη της Μαντήλως ) η μοναδική στην περιοχή εκκλησία της Αναλήψεως.

*Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την περιοχή επέδειξε στη βυζαντινή εποχή η δυναστεία των Κομνηνών. Στα μοναστήρια που ίδρυσαν κατά μήκος της Μαντήλως παραχώρησαν εκτάσεις εύφορες, με αποτέλεσμα να ιδρυθούν μικροοικισμοί. Επί Φραγκοκρατίας μαρτυρείται ανάπτυξη της περιοχής, που διοικητικά υπαγόταν στο Θέμα (διοικητική περιφέρεια) της Ελλάδας.                                                                                                                                                           Το εκκλησάκι του Αη-Γιάννη που βρίσκεται σε μικρή απόσταση από το Ευπάλιο (περίπου 3 χλμ. προς βορρά ), σε μια τοποθεσία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους,στο λόφο του Αη-Νικόλα. Το μικρό εκκλησάκι, καθολικό μοναστικού συγκροτήματος, χτίστηκε από τον αυτοκράτορα Μανουήλ Α’ τον Κομνηνό περί το 1150 μ.Χ.

*Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας οι Τούρκοι κατέλαβαν τη Ναύπακτο, ίδρυσαν πασαλίκι με έδρα την πόλη και σ’ αυτό υπήχθη και το Ευπάλιο. Δοκιμάστηκε ο πληθυσμός από τις βιαιότητες των κατακτητών και στην ευρύτερη περιοχή της Ρούμελης ιδρύθηκαν 15 αρματολίκια, ένα εκ των οποίων εκείνο του Λιδορικίου, όριζε και την περιοχή του χωριού μας. Στα χρόνια του αγώνα στην περιοχή έδρασαν φλογεροί πατριώτες: Δήμος Σκαλτσάς, Τριαντάφυλλος Αποκορίτης, Παπαδημήτρης Καραμεσίνης, Ανδρίτσος Σιαφάκας, κ.ά.

Ο πληθυσμός δραστηριοποιήθηκε και στις άλλες μεγάλες στιγμές του έθνους: πόλεμο του 1897, βαλκανικούς πολέμους, μικρασιατική εκστρατεία, πόλεμο του ’40 και κάποιοι πολέμησαν και στην Κορέα.

*Όσον αφορά την ετυμολογία του τοπωνυμίου έχουν διατυπωθεί διάφορες υποθέσεις: Ευπάλιο= ευ + πόλιον (από τη λ. πόλη),δηλαδή ωραία μικρή πόλη, χαρακτηρισμός που αντιπροσωπεύει την περιοχή. Κατ’ άλλη άποψη προέρχεται από το ευ+πάλι, δηλαδή καλή επιστροφή. Τέλος υποστηρίζεται ότι προέρχεται από το ευ+πάλη (βλ. και το όνομα Ευπαλίνος), δηλαδή καλή πάλη, δηλαδή τόπος προέλευσης καλών αθλητών,Όμως, όπως αναφέρεται και στο βιβλίο του κ. Ηλιόπουλου, δεν είναι γνωστό όνομα κάποιου αθλητή από την περιοχή.

*Αρχικά ήταν ένας επιμήκης συνοικισμός, μια κοινότητα, στην οποία τα κτίσματα ήταν διευθετημένα παράλληλα στις όχθες της Μαντήλως, του ποταμού που διαρρέει την περιοχή , Η κοινότητα εξελίχθηκε με την εφαρμογή του σχεδίου «Καποδίστριας» σε έδρα δήμου και φυσικά –με το πέρασμα του χρόνου- άλλαξε και η οικιστική μορφή της: καινούργια σπίτια οικοδομήθηκαν, αναπαλαιώθηκαν ή ανακαινίστηκαν ήδη υπάρχοντα και ανεγέρθηκαν δημόσια κτίρια για τις νέες ανάγκες που προέκυψαν,

Οι παλιοί χωματόδρομοι δώσαν τη θέση τους σε ασφαλτοστρωμένες οδούς και οι δύο μεγάλες πλατείες καθώς και οι μικρότερες- μέσα και στις εισόδους του Ευπαλίου – αποτελούν τόπο συνάντησης και αναψυχής,

Στον πληθυσμό της συμπεριλαμβάνονται σήμερα και οικονομικοί μετανάστες που δραστηριοποιούνται κυρίως σε αγροτικές και οικοδομικές εργασίες.

**(ΠΗΓΉ, ΕΝΩΣΗ ΕΥΠΑΛΙΩΤΩΝ ΔΩΡΙΔΑΣ, που ιδρύθηκε το 1954, Εκφράζουμε τα θερμά ευχαριστήρια, για τη διαχρονική εισφορά στο χωριό μας, και το υλικό για το ιστολόγιό μας.

Διάβασε www.toefpalio.gr  )

 ——————————————————————

Τα παζάρια του Ευπαλίου

.
Στις πρώτες δεκαετίες του 20 ου αιώνα «παζάρια» δεν γίνονταν μόνο στη Ναύπακτο, αλλά και στο Ευπάλιο.
Ο Οκτώβρης στις μνήμες των μεγαλύτερων Ευπαλιωτών είναι συνυφασμένος με τα παζάρια, ένα σημαντικό οικονομικό και κοινωνικό γεγονός όχι μόνο για το Ευπάλιο,αλλά και για την ευρύτερη περιοχή.
Από τις 18 μέχρι τις 22 Οκτωβρίου γίνονταν εδώ τα λεγόμενα «μικρά ή μέσα παζάρια» στο Ευπάλιο και μετά ακολοθούσαν τα «μεγάλα ή έξω παζάρια» στη Ναύπακτο από τις 26 μέχρι τις 31 Οκτωβρίου.Ανατρέχοντας στο διαδίκτυο βρήκαμε ότι τα παζάρια της Ναυπάκτου ξεκίνησαν τον Οκτώβρη του 1867 και νομιμοποιήθηκαν με βασιλικό διάταγμα του 1959.
Ως χώρος ορίστηκε κατά παραχώρηση του Νικ Τζαβέλλα, το κείμενο στον ανατολικό οικισμό της πόλης , την Αφροδίτη, αγρόκτημά του.Ο χώρος αυτός επεκτάθηκε αργότερα στο ανατολικό τμήμα της κεντρικής οδού και στους παρακείμενους δρόμους.Εξακολουθεί η εκδήλωση αυτή μέχρι και σήμερα να είναι σημείο αναφοράς όχι μόνο για τη πόλη της Ναυπάκτου αλλά και για τις επαρχίες Ναυπακτίας και Δωρίδας.
Το παζάρι, εμπορικός θεσμός Ανατολίτικης καταγωγής, είναι «δημόσια συγκέντρωση εμπόρων, κυρίως μικροπολιτών,σε συγκεκριμένο χώρο για τη πώληση των προιόντων τους.
Είναι επίσης και «η αγορά που οργανώνεται κατά τη διάρκεια τοπικού εορτασμού,πανηγυριού».
Η εποχή διεξαγωγής δεν ήταν τυχαία: συνέπιπτε με τη διάθεση των προιόντων και τη δυνατότητα εξοικονόμησης χρημάτων για κάποια αγορά ή και για ψυχαγωγία.
Οι έμποροι από το Ευπάλιο, τα γύρω χωριά , τη Ναύπακτο και τη Πάτρα πουλούσανε τριφυλλόσπορο, καλαμπόκι, καρύδια, κάστανα, μύγδαλα, ρούχα, παπαούτσια, γεωργικά σύνεργα (υνιά,τσαπιά, κασμάδες, κλαδευτήρια), ποιμενικά είδη (κακάβια, ταψιά, καζάνια,τσίτσες, καράμπες), παιχνίδια, βιβλία, είδη φανοποιού, ζαχαρώδη κλπ.
Ολη τη μερα οι επισκέπτες , είτε ντόπιοι είτε ξενομερίτες – που έφταναν με τα πόδια ή με τα ζώα – πηγαιονοέρχονταν για να βρούν ότι ήθελαν,Παραδίδεται η έκφραση «σα φτάσω στα παζάρια», που αποδίδεται σε όσους διαπίστωναν κάποια έλλειψη σε είδη σπιτιού, ρουχισμού ή δουλειάς τους, που ήλπιζαν ότι θα τη κάλυπταν με τη συγκεκριμένη δραστηριότητα.
«Οταν ήμουνα μαθητής Γυμνασίου, από τα παζάρια πήρα ένα ζευγάρι παπούτσια.Βγήκαμε με τη νονά μου τη Παναγούλια και τη μάνα μου για το σκοπό αυτό.Ομως πήρα ένα νούμερο μεγαλύτερο απ’όσο φόραγα, για νακρατήσει κι άλλο χρόνο.Ενα πρωινό στο σχολείο την ώρα που μπαίναμε ,με το συνωστισμό στη πόρτα , μου το πάτησαν στη φτέρνα.Το παπούτσι έμεινα στα πόδια των συμμαθητών μου και εγώ άρχισα να το ψάχνω.Το βρήκα τελικά , το φόρεσα,αλλά από εκείνη την ημέρα έμπαινα στο γυμνάσιο αφού είχε περάσει ο κύριος όγκος των μαθητών (Τάκης Αναγνωστόπουλος).
Ο θεσμός αυτός στη περιοχή του Ευπαλίου ανάγεται τις πρώτες δεκαετίες του 20 ου αιώνα, αφού σε πρακτικά του Κοινοτικού Συμβουλίου (πρ.23/15.9.1929)αναφέρεται ότι «επειδή τα τακτικά έσοδα της Κοινότητας δεν επαρκούσι δια τα ανάγκας αυτής, επιβάλλει φόρον εκ των ειδών καταναλώσεως κατά την τελεσθησόμενη την 18-22 Οκτωβρίου εμποροπανήγυριν και ίνα εκ των εσόδων αυτών κατασκευάσει κοινοτικά έργα.Για κάθε παράπηγμα ο φόρος ήταν 100 δραχμές για κάθε τετραγωνικό μέτρο «ασκεπούς χώρου καταλαμβανόμενου υπό τραπέζης ή εκθέματος κατά γής ή επί σανιδώματος δραχμάς 10», για κάθε άλογο ή φοράδα που θα πουλόταν 25 δραχμές , για βόδι ή αγελάδα 15 δραχμές, για μοσχάρι ή γαιδούρι 10 δρχ, για τράγο ή προβατίνα,αρνί 5 δρχ.
Με την υπ αρίθμ 86/25.8.1935 απόφαση του τότε Κοινοτικού Συμβουλίου Ευπαλίου περιγράφεται τι επωλείτο και πώς θα οργανώνονταν «εις το ευπρεπέστερον και συμφερώτερο» τα παζάρια.Στη κάτω πλατεία διεξαγόταν η εμποροπανήγυρις : οι παλαιότεροι θυμούνται ότι στήνονταν πάγκοι, τραπέζια και παραπήγματα,στεγασμένοι χώροι- για να προστατευτούν από τη βροχή-που εκθέτανε οι πωλητές τα είδη τους, κυρίως ρούχα και υφάσματα.Στη κάτω πλατεία ο «Νικάκης έστηνε πάγκο με τα είδη του μαγαζιού μεταξύ του σπιτιού του και του σπιτιού του Πολυζώη» θυμάται ο Τάκης Αναγνωστόπουλος.Κατά μήκος του δρόμου υπήρχαν καροτσάκια και τραπέζια με εμπορεύματα,ζαχαρώδη προιόντα κλπ.Μάλιστα δε στη συγκεκριμένη απόφαση προβλέπεται ότι δεν επιτρέπεται να παρεμπορίζεται η κυκλοφορία των πεζών στα πεζοδρόμια απ’ αυτή τη δραστηριότητα.Επιβαλόταν και φόρος γιαντη χρήση του χώρου από τους επαγγελματίες.Εξαίρεση γινόταν μόνο, για τα πεζοδρόμια μπροστά από τα κεφενεία του Αθνάσιου Κουβέλη, Γεωργίου Σμπαρούνη, Ιωάννη Ράπτη, Θεόδωρου Καλκουνιά, εφόσον αυτά χρησιμοποιούνται ως καφενεία.
Αναπόσπαστο κομμάτι των παζαριών ήταν η ζωοπανήγυρις όπου η αγοραπωλησία των ζώων (αλόγων-μουλαριών-γαιδάρων-αιγοπροβάτων)έδινε κι έπαιρνε ! Τα ζώα αυτά, ήταν τότε η «βαριά βιομηχανία» της υπαίθρου,από την οποία έζησαν γενιές και γενιές σε καιρούς δύσκολους.Γινόταν στη πλατεία Σκαλτσά, στη λάκα, όπως λένε οι μεγαλύτεροι: άλογα,τα μεταφορικά μέσα και τα ζώα που χρησιμοποιοπούσαν στα χωράφια για τις καλλιέργειες, μουλάρια, γαιδούρια, βοοειδή, χορινά κλπ. δένονταν εκεί και προς τα πισω, κατά μήκος της Μαντήλως και περίμεναν τους υποψήφιους αγοραστές.Οσα προορίζονταν για πούλημα είχαν δεμένο ένα λουλούδι στη καπιστράνα ή μιά καλαμποκιά.
Δεν έλλειπαν και οι πλανόδιοι που έφτιαχναν λουκουμάδες και όσοι πουλούσαν καραμέλες , τυλιχτά γλυκά και γλυφιτζούρια-σε σχήμα κόκκορα ή κότας-κυρίως πάνω σε ταβλάδες.Αυτά εξαφανίζονταν γρήγορα καθώς τα γλυκίσματα ήταν είδος πολυτελείας και σπάνιο.Κάποιοι έφερναν αρκούδες και μαιμούδια για να διασκεδάσουν το κόσμο.Επίσης προβλέπονταν και τυχερά παιγνίδια ,αλλά και θεάματα για πιτσιρικάδεςΚαθώς η περίοδος της εμποροπανήγυρις συνέπιπτε με κάποια οικονομική ευχέρεια των κατοίκων της περιοχής, δινόταν η ευκαιρία χαράς και ψυχαγωγίας στους πανηγυριώτες.
Οσο για το πού έτρωγαν και κοιμόντουσαν οι ξενομερίτες έμποροι και επισκέπτες από τα ορεινά χωριά και τα καμποχώρια, τις μέρες εκείνες άνοιγαν και καταστήματα για φαγητό , όπου προσφέρονταν ψητά αρνιά,κοκορέτσια, γαρδούμπες,γουρνοπούλες κλπ.Μεγάλη κίνηση είχαν τότε τα κρεοπωλεία (του Αλέξη Πριόβολου και του Κώστα Κασκαβέλη).
Βεβαια άν κάποιοι είχαν συγγενείς ή γνωστούς στο χωριό, φιλοξενούνταν στα σπίτια τους.Για όσους έψαχναν κατάλυμα, ο Νίκος Αντωνόπουλος και ο Αγησίλαος ο Παπαδημητρίου με τα δωμάτια στην αυλή έδιναν τη λύση.
Οι εικόνες αυτές βέβαια ανήκουν στο παρελθόν, αφού εδώ και πολλές δεκαετίες δε γίνονται πιά παζάρια στο Ευπάλιο.Συντηρούνται μόνο στις μνήμες όσων τα έζησαν.Οι νεώτεροι μπορούν να πάρουν μιά γεύση στα επαχτίτικα παζάρια, στο Γρίμποβο.-
Επιμέλεια: Κώστας Ζέρβας και Λένα Αναγνωστοπούλου.
.

————————————————————–

***ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΕΥΠΑΛΙΟΥ

« Το Λαογραφικό Μουσείο Ευπαλίου δεν είναι ένα επιγέννημα μιμητισμού άλλων μεγαλοσχήμων αλλά η υλο-

ποίηση μιας επιθυμίας και ενός άσβεστου πόθου. Μιας νοσταλγικής επιθυμίας. Επιθυμίας σεβασμού της ιστορίας

του τόπου ».

( Χαρ. Ν. Σμπαρούνης )

Στο δρόμο που οδηγεί από το Ευπάλιο στο Καστράκι βρίσκουμε το Λαογραφικό Μουσείο , πολύτιμο δώρο

και προσφορά -πρωτίστως στην τοπική κοινωνία – του αείμνηστου καθηγητή Χαράλαμπου Σμπαρούνη και της

συζύγου του Αντιγόνης .

Όπως σημείωνε ο δημιουργός του , κίνητρό του ήταν η αγωνία του να διασωθούν τα έργα των προγόνων του

και ο τοπικός πολιτισμός. Διατύπωσε τον προβληματισμό του στο Κοινοτικό Συμβούλιο και η ανταπόκριση ήταν θερμή .Το Μουσείο θεμελιώθηκε από το δωρητή στις 27/10/95 και έναν χρόνο αργότερα έγιναν τα εγκαίνιά του, επί Προεδρίας του κ. Νίκου Ζέρβα .

Στεγάζεται σε οίκημα που βρίσκεται σε χώρο ιδιοκτησίας της οικογένειας Σμπαρούνη και καταβλήθηκε προσπάθεια να ενταχθεί το καλαίσθητο οίκημα στο φυσικό χώρο και να ανταποκρίνεται στην οικιστική παράδοση της περιοχής.

O εκθεσιακός χώρος αναπτύσσεται σε σχήμα Γ και περιέχει εκθέματα – προσφορές Ευπαλιωτών , όπως : είδη οικοσκευής ,μικρά και μεγάλα έπιπλα, αντικείμενα καθημερινής χρήσης ,υφαντά ,κεντήματα, εργαλεία, λαϊκές φορεσιές, διάφορα αγγεία κ.λ.π., «τραγούδια των χεριών» κατά τον Νέστορα Μάτσα, που ο πανδαμάτωρ χρόνος δε θα καταφέρει να αλλοιώσει .

Λένα Αναγνωστοπούλου

 ————————————————————————-

H IΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΔΩΡΙΔΑΣ

 (διάβασε το,  www.lidoriki.com )

 ****ΔΩΡΙΔΑ ΚΑΙ ΔΩΡΙΕΙΣ .

Η μυθολογία μας αναφέρει πως ο Δευκαλίων και η Πύρρα είχαν τρία παιδιά , τον Έλληνα , τον Αμφιτρύωνα και την Πρωτογένεια .

Απ’ τον Έλληνα και την νύμφη Ορσηίδα , γεννήθηκαν επίσης τρία παιδιά οι Ξούθος , ο Δώρος και ο Αίολος .
» Δώρος δ’ ο δεύτερος , μοίραν του λαού λαβών παρά του πατρός αποικίζεται και υπό τον Παρνασσόν το όρος κτίζει πόλεις Βοιόν , Κυτίνιον , και Ερινέον , εξ ου Δωριείς . Επί δε Δώρου του Έλληνος οίκεε το Δωρικόν γένος «.
Οι αρχαίοι συγγραφείς τοποθετούσαν τη Δωρίδα και τη Μητρόπολη των Δωριέων στην περιοχή όπου βρίσκονται σήμερα Γραβιά – Λιλαία – Δρυμαία , στην περιοχή , στο οροπέδιο δηλαδή , που περικλείεται απότα βουνά Παρνασσός , Οίτη και Καλλίδρομο , η σημερινή επαρχία Δωρίδας είναι η αρχαία Δρυοπίς , τμήμα της Αιτωλίας , και εκατοικείτο από Λοκρούς , τους Οζόλες Λοκρούς . Οι σημερινοί κάτοικοι της Δωρίδας έχουν απλή συνωνυμία με τους αρχαίους Δωριείς και είτε έφτασαν στην Ελλάδα απ’ έξω ( κάθοδος των Δωριέων ) , είτε έιχαν γενάρχη τον Δώρο , τον γιό του Έλληνα .

***ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΤΩΝ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΔΩΡΙΔΑΣ ( 426 π.Χ. ) .
Ως κυριότερες Δωρικές πόλεις της αρχαιότητας αναφέρονται οι : Τολοφών ( Βιτρινίτσα ) , Φύσκος ( στη θέση του σημερινού Μαλανδρίνου ) , Κροκύλειο , Αιγίτιο , Καλλίπολη ( όπου ήταν μέχρι προ ετών το χωριό Κάλλιο ) .
Όπως περιγράφει ο Θουκυδίδης στην ιστορία του , του Πελοποννησιακού πολέμου , , επειδή οι Φωκιείς και οι Αιτωλοί ήταν σύμμαχοι των Σπαρτιατών , το 426 π.Χ , ο στρατηγός των Αθηναίων Δημοσθένης , ύστερα από προτροπή των συμμάχων των Μεσσηνίων , εκστρατεύει κατά των Αιτωλών μέσω της σημερινής Δωρίδας . Γρήγορα κυρίεψε την Ποτιδάνεια , το Κροκύλειο και το Τείχιο .

Εκεί σταμάτησε και έστειλε τα λάφυρά του στο Ευπάλιο . Στη συνέχεια στρλαφηκε προς το Αιγίτιο το οποίο κυρίεψε αμαχητί γιατί οι κάτοικοι σκορπίστηκαν στα γύρω βουνά .
Οι Αιτωλοί βοηθούμενοι από τους Βωμιείς , τους Καλλιείς και τους Αιγιτιείς επιτεθήκανε κατα των Αθηναίων και τους κατενίκησαν . Λίγοι κατάφεραν να σωθούν και να φτάσουν στη θάλασσα , στα καράβια τους . Ο Δημοσθένης δεν τόλμησε να γυρίσει στην Αθήνα φοβούμενος την οργή των Αθηναίων και έμεινε στη Ναύπακτο , όπου ήταν και οι σύμμαχοί του Μεσσήνιοι .
Λίγα χρόνια μόνο πέρασαν απ’ τα βάσανα του Πελοποννησιακού πολέμου ( 431-404 ) και το 388 κατεβαίνει ο Φίλιππος ο Μακεδών , καταλύει όλα τα υπάρχοντα τότε κρατίδια και ενώνει όλους τους Έλληνες υπό την ηγεσία του . Ο γιός του Μ.Αλέξανδρος με τους Έλληνες τώρα ενωμένους κατέκτησε όλο τον τότε γνωστό κόσμο και μετέφερε τον Ελληνικό πολιτισμό μέχρι το μακρυνό μας Αφγανιστάν και τις Ινδίες .
Με το θάνατο όμως του Μ . Αλεξάνδρου ( 323 π.Χ .) , τα πράγματα γιά τους Έλληνες αλλαξαν όμως αμέσως . Το 321 εμφανίζονται οι Ρωμαίοι και υποτάσσουν την Ελλάδα , κάνοντας διαρκώς επιδρομές , και έφτασαν και μέχρι τη Δωρίδα .

**Η ΕΠΙΔΡΟΜΗ ΤΩΝ ΓΑΛΑΤΩΝ ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΚΑΛΛΙΟΥ …

Στα 279 π.Χ. 213.οοο Γαλάτες , με επικεφαλής το Βρένο σαρώνουν την Ελλάδα . Ήταν στρατιώτες , άγριοι , σκληροί , αιμοδιψείς , φοβεροί στην όψη και πελώριοι στο ανάστημα .
Στις Θερμοπύλες , βγήκαν 19,350 Έλληνες , απ’ τους οποίους οι 7.750 ήταν Αιτωλοί και Δωριείς , γιά να τους φράξουν το δρόμο .
Σκληρός αγώνας , οι Γαλάτες ρίχνονται στη μάχη , χωρίς συγκρότηση , χωρίς οργάνωση και τακτική , μπουλούκι , μουγκρίζοντας σαν θηρία άγρια , κραδαίνοντας τις σπάθες που τις κρατούσαν και με τα δυό τους χέρια , πράγμα που τους έκανε δυσκίνητους , ευάλωτους .………………………..

διάβασε τη συνέχεια στο,  www.lidoriki.com

——————————————————————————

ΔΗΜΟΣ  ΔΩΡΙΔΟΣ
Έδρα  ΕΥΠΑΛΙΟ
Δήμαρχος  ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΠΑΕΝΤΖΩΝΗΣ
Τηλέφωνο1  26340-53271
Τηλέφωνο2  26340-53272
E-Mail  efpalio@otenet.gr / info@dorida.gr /
Τ.Κ.33056
Πόλη  ΕΥΠΑΛΙΟ
Fax  26340-51228
URLhttp://www.dorida.gr  
 ————————————————-
 

Δήμος Ευπαλίου

  

( www.fokida.gr )

 

Το Ευπάλιο με 800 κατ. είναι η πρωτεύουσα του νέου Δήμου, και βρίσκεται χτισμένο στις παρυφές των ερειπίων του αρχαίου Ευπαλίου, ονομαστής πόλης των Οζολών Λοκρών.
Ο Δήμος προήλθε από τη συνένωση δεκαέξι κοινοτήτων: Ευπαλίου, Δροσάτου, Φιλοθέης, Τρικόρφου, Κάμπου, Τειχίου, Παλαιοξαρίου, Ποτιδάνειας, Κλήματος, Μοναστηρακίου, Μαραθιά, Πύργου, Σεργούλας, Μανάγουλης, Μαλαμάτων και Καστρακίου.
Οι επισκέπτες του Δήμου κατά τη θερινή περίοδο, έχουν την μοναδική ευκαιρία να απολαύσουν τα θέρετρά του και τις μαγευτικές, δαντελωτές του ακρογιαλιές, (τις αμμουδερές παραλίες της Χιλιαδούς, το γραφικό και παραδοσιακό Μοναστηράκι, με την ωραιότερη παραλία του Κορινθιακού, το πανέμορφο Μαραθιά, τη Σεργούλα των μύλων, την ακρογιαλιά από την Φωκιότρυπα μέχρι το Σκάλωμα με τους μικρούς γραφικούς κολπίσκους). Στο Μαραθιά και στη Χιλιαδού υπάρχουν αλιευτικά καταφύγια, που χρησιμοποιούνται και για τον ελλιμενισμό μικρών σκαφών αναψυχής.
Όλο το χρόνο ο επισκέπτης μπορεί να πάρει μέρος στις πάμπολλες μορφές του χειμερινού ή ήπιου εναλακτικού τουρισμού, που προσφέρουν τα ορεινά συγκροτήματα του Δήμου, στη Βαρνάκοβα και το βουνό Τρίκορφο, με τους ωραίους χώρους υποδοχής και φιλοξενίας των ασκούμενων ορεινοτουριστών, που διαθέτουν τα χωριά Ποτιδάνεια, Παλαιοξάρι, Τείχιο.
 

 

·        Αξιόλογα μνημεία για τον επισκέπτη 

 

Για τον επισκέπτη του Δήμου, ακολουθούν κάποια από τα αξιόλογα σημεία γνωριμίας του τόπου μας και τις περιοχής:- Το Λαογραφικό Μουσείο Ευπαλίο με την πλούσια συλλογή του.

 

 

 

– Η Ιερά Μονή Παναγίας Βαρνάκοβας, βυζαντινό Μοναστήρι των θρύλων και των παραδόσεων. (Έτος ίδρυσης 1077μ.Χ. από τον «εκ Καρυών» όσιο Αρσένιο). Η Βαρνάκοβα υπήρξε το προπύργιο της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού (Εθνική συνείδηση, γλώσσα, παραδόσεις) στα χρόνια της επιρροής των Λατίνων στη Δυτική Ελλάδα και κυρίως κατά τη Φραγκοκρατία της ευρύτερης περιοχής και ο κυματοθραύστης των σχεδίων καθολικοποίησης του ελληνισμού, που θρησκευτικά ανήκε τότε στον Πάπα της Ρώμης. Κατά το μεγάλο αγώνα του 1821 υπήρξε κέντρο ανεφοδιασμού των μαχητών της Ρούμελης και ισχυρό οχυρό τους. Μετά την πτώση του Μεσολογγίου η Ιερά Μονή Βαρνάκοβας έγινε ολοκαύτωμα (26-05-1826). Σήμερα το ιερό Μοναστήρι της Παναγίας Βαρνάκοβας, ανακαινισμένο, αποτελεί χώρο ψυχικής ανάτασης και πνευματικής γαλήνης φωλιασμένο μέσα σε απέραντο Δεντριά
 
 
 
 
– Το Ιστορικό Μοναστήρι του Αη-Γιάννη Θερμών με τα Μετόχια του και τις μεγάλες πηγές του Βυζαντινού ποταμιού της Μαντήλως, που έγινε το Πρώτο Ολοκαύτωμα της Λευτεριάς του 1821.
– Η Παλαιοχριστιανική εκκλησία της «Ανάληψης του Σωτήρα» στα Νέα Κούκουρα.
 
 
 
– Το ωραιότατο Καθολικό μοναδικής τέχνης βυζαντινής τεχνοτροπίας σε ολόκληρα τα Βαλκάνια – του Μικρομονάστηρου Ευπαλίου Αη-Γιάννης. Πρόκειται για εξαίρετο, όσο και σπάνιο μνημείο αρχιτεκτονικής βυζαντινής τέχνης, στην παρυφή του Ευπαλίου, πάνω σε ωραιότατο αντέρισμα μεγάλου Πλατανιστά, οργανωμένου σε χώρο αναψυχής και θρησκευτικών εκδηλώσεων.
– Τα νεοϊδρυθέντα Μοναστήρια του Τρίκορφου: Ιερά Μονή Αγίων Αυγουστίνου και Σεραφείμ του Σαρώφ (γνωστή για τα 400 σήμαντρα και τις 62 καμπάνες) και η αδελφότητα Αγίου Νεκταρίου.
 
 
 
– Το Κεφαλογιόφυρο, στις κλεισούρες του Μορνοπόταμου, εξαίρετο και μοναδικό στη περιοχή μνημείο γεφυροποιίας, άριστα κατασκευασμένο και πολύ καλά διατηρούμενο. Από αυτό πέρασαν και βρήκαν καταφύγιο στο κοντινό Μοναστήρι της Βαρνάκοβας οι διασωθέντες της ηρωικής Εξόδου του Μεσολογγίου (10 Απριλίου 1826).
 .
 
 
 
 

KEFALOGIOFYRO

ΤΟ ΠΑΛΗΟ ΛΕΩΦΟΡΕΙΟ «ΝΑΥΠΑΚΤΟΣ-ΑΝΩ ΧΩΡΑ» (με aircondition)

Αυτό το λεωφορείο, παληά (1960-70) έκανε την άγονη γραμμή, «Ναύπακτος- Ανω Χώρα» και έκανε μία στάση στη κεντρική πλατεία Ευπαλίου και άλλη μία μπροστά στις «Φουρνάρισες» για ανεφοδιασμό γνήσιου ψωμιού, για τα ορεινά χωριά της Δωρίδας και Ναυπακτίας.

——————————————————————————————————————————————-

Μας στείλαν το παρακάτω κείμενο για τη Μάχη στο Γυμνάσιο του Ευπαλίου την 30.3.1944 και το αναμεταδίδουμε :

Μάχη στο Ευπάλιο.

(30 προς 31/3/44)

Στις 30 Μαρτίου, αντιπρόσωποι της ΕΚΚΑ στο Ευπάλιο, ζήτησαν από το Δεδούση να γίνει συγκέντρωση των υπευθύνων της περιοχής στο Γυμνάσιο του Ευπαλίου για να εκδηλώσουν την ευγνωμοσύνη των στο Λόχο του για το έργο που επιτελεί.

Στη συγκέντρωση αυτή, που άρχισε στις 9 η ώρα το βράδυ, έλαβαν μέρος και 50 περίπου αντάρτες του Λόχου, γιατί οι υπόλοιποι είχαν σταλεί στο Παλαιοξάρι για παραλαβή οπλισμού και ιματισμού, και πολύς κόσμος, που επεφύλαξε στους αντάρτες εξαιρετικές τιμές και περιποιήσεις. Στη συγκέντρωση μίλησε ο Δεδούσης, μέσα σε ατμόσφαιρα έντονου πατριωτικού ενθουσιασμού. Της συγκεντρώσεως επακολούθησε γλέντι των ανταρτών και του συγκεντρωμένου πληθυσμού. Κατά τα μεσάνυχτα, ενώ η διασκέδαση είχε φθάσει στο κατακόρυφο, ακούσθηκε ένας πυροβολισμός και ο σκοπός να φωνάζει «στα όπλα». Είχε αντιληφθεί κάτι σκιές που επλησίαζαν, έρποντας, προς το Γυμνάσιο. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, πυκνές ριπές πολυβόλων και εκρήξεις όλμων δονούσαν την ατμόσφαιρα. Οι αντάρτες του Δεδούση και ο πληθυσμός εβάλλοντο από παντού. Με τον εκκωφαντικό κρότο των εκρήξεων ανακατεύονταν και φανατισμένες φωνές των επιτιθεμένων. Ήταν το ΙΙ/34 Τάγμα του ΕΛΑΣ, υπό τoν Κρόνο (Ανθυπασπιστή Αντωνόπουλο), που κατάφερε να φθάσει ανενόχλητο χωρίς να γίνει αντιληπτό από κανένα έως την καρδιά της κωμοπόλεως και να επιτεθεί στους διασκεδάζοντες αμέριμνα.

Προφανώς οι συγκεντρωμένοι κατελήφθησαν από πανικό που γινόταν ακόμη μεγαλύτερος όταν βλήματα των όλμων χτύπησαν τα παράθυρα του Γυμνασίου και τραυμάτισαν μερικά γυκαικόπαιδα. Ευτυχώς ότι ο Δεδούσης επεβλήθη στους συγκεντρωμένους, τους συνέστησε ψυχραιμία και εμπιστοσύνη σ’ αυτόν και τους αντάρτες του. Συγχρόνως έσπασε, με βολές του πιστολιού του, τις λάμπες και διέταξε την άμεσο έξοδο των ανταρτών. Άλλοι, απ’ αυτούς εβγήκαν από τις πόρτες του Γυμνασίου και άλλοι από τα παράθυρα και γρήγορα, κατέλαβαν θέσεις μάχης για να διαπιστώσουν πως ήσαν περικυκλωμένοι και εβάλοντο από όλες τις κατευθύνσεις, από απόσταση 20-50 μέτρων.
Καθ’ ον χρόνον οι αντάρτες του Δεδούση εμάχοντο με πείσμα κατά των επιτεθέντων, μια ομάδα από τους πρώτους, υπό τον Υπολοχαγό Τσούτσο, έσπευσε προς τον καταυλισμό του Λόχου, όπου ήταν εναποθηκευμένο το μεγαλύτερο μέρος του οπλισμού του και όπου είχαν πλησιάσει επικίνδυνα οι επιτεθέντες. Χρειάστηκε να δώσει σκληρή μάχη για να τους απομακρύνει, ώστε να χρησιμοποιήσει τον βαρύ οπλισμό του Λόχου και να βάλει καταιγιστικώς προς όλες τις κατευθύνσεις θερίζοντας τους επιτεθέντες.


Η μάχη συνεχίστηκε όλη την υπόλοιπη νύκτα με αμείωτη σφοδρότητα. Οι επιτεθέντες εχρησιμοποίησαν μεγάλη δύναμη (περί τους 400) και βαρύ οπλισμό. Τα πυρά των ήταν καταιγιστικά. Κατά τα ξημερώματα κατάφεραν οι αντάρτες του Δεδούση ν’ αποκρούσουν τον αιφνιδιασμό και ν’ αναγκάσουν τους επιτεθέντες ν’ απομακρυνθούν από το Ευπάλιο σ’ ευρεία ακτίνα.

Το τμήμα του Κρόνου υποχωρώντας, ακολούθησε τη χαράδρα που έρχεται από το Τρίκορφο και στις 7 η ώρα το πρωι, ευρίσκετο σε απόσταση 800 περίπου μέτρων από την κωμόπολη. Τότε ο Δεδούσης που παρακολουθούσε τους υποχωρούντες διέταξε να βάλουν εναντίον τους όλα τα πολυβόλα και οπλοπολυβόλα, που διέθετε ο Λόχος. Σχηματίσθηκε, έτσι, ένα πυκνό μπαράζ πυρός που καθήλωσε τους υποχωρούντες. Συχρόνως διέταξε τον Υπολοχαγό Καλλικάντζαρο με μια ομάδα να κινηθεί κυκλωτικά προς το δεξιό μέρος της χαράδρας και τον Ανθυπασπιστή Παπανικολάου με άλλη προς το αριστερό. Έτσι, ενώ το υπόλοιπο τμήμα εξακολουθούσε να βάλει εναντίον των υποχωρούντων, οι δύο ομάδες, που πλησίασαν τη χαράδρα από τις δύο πλευρές που δέσποζαν, άρχισαν να τους κτυπούν με χειροβομβίδες.
Η αιματοχυσία, που ακολούθησε, ήταν σημαντική. Ο Κρόνος με το υπόλοιπο τμήμα του εξαφανίστηκε, ενώ ο Λόχος Δεδούση, συνέλαβε 30 τραυματίες ως αιχμαλώτους, που μεταφέρθηκαν στο Κλίμα. Από το Λόχο Δεδούση υπήρχε 1 νεκρός, ο αντάρτης Λοvκόποvλος, και τραυματίας ο Ανθυπασπιστής Παπανικολάου. Στην καταδίωξη των υποχωρούντων έλαβε μέρος και το ΙΙ Τάγμα υπό τους Καπετζώνη, Λίβερη, Κουβέλη, Ασημακόπουλο, Μπαράκο και άλλους.

Ο Ψαρρός, μόλις επληροφορήθη τα συμβάντα, έσπευσε στο Κλήμα και κατετοπίσθη επί των λεπτομερειών της δολοφονικής επιθέσεως του Ευπαλίου. Συγχρόνως, επιβεβαιώνοντας την μεγαλοφροσύνη του, διατάσσει τα τμήματα του Συντάγματος ν’ αποφύγουν κάθε πρόκληση ή επιθετική ενέργεια καθ’ οιασδήποτε Μονάδος ή οπαδών του ΕΛΑΣ, ενώ ταυτόχρονα, ζητεί, με συγκινητική έκκληση, την παρέμβαση της Βρετανικής Συμμαχικής Αποστολής για να εξομαλυνθεί η δημιουργηθεί σα έκρυθμη κατάσταση. Κατόπιν αυτών έσπευσε στην περιοχή ο Άγγλος Ταγματάρχης Τζων, ο οποίος έμεινε εμβρόντητος όταν, κατά την πρώτη επαφή του με εκπροσώπους του ΕΑΜ, άκουσε να αξιώνουν όπως παραδοθούν στον ΕΛΑΣ ο Καπετζώνης και ο Δεδούσης και όπως διαλυθεί, άνευ όρων, το 5/42. Αιτήματα που απέρριψεν ο Ψαρρός.

Γεγονότα στο αεροδρόμιο Παλαιοξαρίου. Προσχώρηση Λαγγουράνη στον ΕΛΑΣ.

Στις 4 Απριλίου 1944, ο Υποδιοικητής του 5/42 Λαγγουράνης, συνοδευόμενος από τον αδελφό του Υπολοχαγό Ιωάννη Λαγγουράνη και τον ομοιόβαθμό του Ιωάν. Σορόκο, που ήλθαν από τη Μέση Ανατολή σαν αντιπρόσωποι του ΣΜΑ, μετέβη στο Παλαιοξάρι για να επικοινωνήσει τηλεφωνικώς με αντιπρόσωπο της V Ταξιαρχίας του ΕΛΑΣ και επιτύχει συνάντηση των δύο οργανώσεων για την ειρηνική διευθέτηση των διαφορών και την αποφυγή εμφυλίου σπαραγμού. Στο Παλαιοξάρι υπήρχε η ομάδα καταστροφών του 5/42 υπό τον Ξενιτίδη που ησχολείτο με σαμποτάζ, επί της οδού Λιδωρικίου – Ναυπάκτου. Ομοίως στο αεροδρόμιο, που ήτο Νοτίως του χωριού ευρίσκετο τμήμα του 20υ λόχου υπό τον Ανθυπολοχαγό Γεώργιο Στάμου καθώς και ο Ταγματάρχης Μηχανικού Γεώργιος Γιακουμάκης, περιμένοντας ρίψεις υλικών από τα συμμαχικά αεροπλάνα. .
Κατά τα ξημερώματα της 5ης Απριλίου το Παλαιοξάρι ευρέθη κυκλωμένο από το V/36, και το 11/34 Τάγματα του ΕΛΑΣ μ’ επικεφαλής τους Νικηφόρο και τον Κρόνο αντιστοίχως. Τα τμήματα αυτά ήλθαν στο Τρίκορφο με σκοπό να διαρπάσουν τα υλικά που ερρίφθησαν κατά την προηγηθείσα νύκτα και να αιχμαλωτίσουν τη φρουρά. Σ’ ενίσχυση του Στάμου έσπευσε και το υπόλοιπο τμήμα του 2ου Λόχου, και κατώρθωσαν να διασώσουν, τελικά, όλο το φορτίο, αφού απέκρουσαν ηρωϊκά επίθεση των δύο Ταγμάτων του ΕΛΑΣ κατά της οπισθοφυλακής της φάλαγγας που διοικούσε ο Ανθυπολοχαγός Ευθ. Καραγιάννης (μετέπειτα αρχηγός ΓΕΣ).

Εκεί, στο Παλαιοξάρι, ο Λαγγουράνης, οικειοθελώς, προσχώρησε στον ΕΛΑΣ, για να γεμίσει με θλίψη τον Ψαρρό. Είχε, μάλιστα, το κουράγιο (!) ν’ απευθύνει την ακόλουθη προκήρυξη:

Άπαντας τους οπαδούς της ΕΚΚΑ, αντάρτες, Αξιωματικούς του 5/42 Συντάγματος Ευζώνων.
Αδέλφια,
Μέσα στο Σύνταγμα μερικοί Αξιωματικοί θυμήθηκαν την τακτική των Κινημάτων και νόμισαν πως ήταν καιρός να κάνουν ξεχωριστό Σύνταγμα με δική τους πολιτική.
Αυτοί παρέσυραν και μερικούς άλλους και υπέγραψαν πρωτόκολλο, με το οποίο καταργούσαν τη Διοίκηση του Συντάγματος 5/42, Διοικητή και Υποδιοικητή. Απεκήρυξαν την Πολιτική Οργάνωση ΕΚΚΑ, η οποία τους έφκιασε και τους εξέθρεψε, παρέβλεψαν τα λαϊκά συμφέροντα και ζήτησαν αμφίβολο ανεξαρτησία και αυτοτέλεια για ύποπτους απελευθερωτικούς αγώνες. Απείλησαν, μάλιστα, φανερά χωρίς να φαντασθούν ότι η άτιμη αυτή του Πρωτοκόλλου πράξις των θα γίνει γνωστή, να πιάσουν και να δέσουν τον Ψαρρό και Λαγγουράνη, για να μην είναι πρόσκομμα στο Κίνημα των. Θα καταλάβετε τώρα τη στάση του Δεδούση με την ανταρσία του στην Πενταγιούς και του πολέμου που άρχισε κατά του ΕΑΜ – ΕΜΣ. Ανταρσία στο να μη συμμορφώνεται με διαταγές του Συντάγματος και να υποκύψει στις κυρώσεις που επέβαλε η συνδιάσκεψη Διδωρικίου, μεταξύ των αντιπροσώπων του ΕΑΜ – ΕΜΣ, και του Διοικητού του 5/42, μπρος στον αντιπρόσωπο της Συμμαχικής Στρατιωτικής αποστολής Άγγλο Ταγματάρχη Τζεφ.
Αδέλφια,
Η νεοσύστατη Πολιτική Επιτροπή Εθνικής Απελευθερώσεως (ΠΕΕΑ), πήρε την αμετάτρεπτη
απόφαση να ξεκαθαρίσει αυτή την κατάσταση, που σας οδηγεί όλους δεμένους χειροπόδαρα, στη διάθεση του εχθρού και Γερμανοράλληδων. Να την ξεκαθαρίσει με κάθε τρόπο και με τα όπλα ακόμη, γιατί είναι πολύ δυνατή και στηρίζεται στα όπλα του Εθνικού Λαϊκo Στρατού.Δ. ΨΑΡΡΟΣ
Πήρα την αμετάτρεπτη απόφαση να προσχωρήσω στην Εθνική αυτή Κυβέρνηση και να ενταχθώ στον Εθνικό Στρατό.
Και καλώ όλους σας, τους πραγματικούς οπαδούς της ΕΚΚΑ και τους τίμιους Αξιωματικούς και αντάρτες του Συντάγματος του 5/42, από τον πρώτο μέχρι τον τελευταίο, όσοι πιστέψατε στις αρχές με τις οποίες ξεκινήσαμε, του να πολεμήσετε τον κατακτητή και να προστατεύσετε το Λαό από τα Κινήματα του παρελθόντος και τις δικτατορίες, καλώ όλους να αποκηρύξετε την τελευταία προκήρυξη του 5/42, που κηρύσσει το στρατιωτικό νόμο και απαγορεύει την είσοδο τμημάτων του ΕΛΑΣ στη Δωρίδα, διαλύει τις Οργανώσεις του ΕΑΜ στην ίδια επαρχία.
Να την αποκηρύξετε σαν πράξη αντεθνική και να με ακολουθήσετε στο δρόμο του αγώνος, που υπαγορεύει η τιμή και το καθήκον προς τη σκλαβωμένη μας Ελλάδα, προς τα λαϊκά συμφέροντα. Να είστε βέβαιοι ότι ο Εθνικός Λαϊκός Στρατός θα δεχθεί με μεγάλη χαρά κάθε τίμιο αγωνιστή του 5/42 και της ΕΚΚΑ στους κόλπους του.
Αδέλφια,
Όποιος από σας σκεφθεί διαφορετικά, επηρεαζόμενος ίσως από πολλά αίτια μικρότερα του γενικού συμφέροντος, να είναι βέβαιος, ότι, όλοι οι μέχρι σήμερα αγώνες, αίμα και κόποι μας, όχι μόνο πάνε χαμένοι, αλλά θα οδηγήσουν και σε αποτέλεσμα καταστρεπτικό.
Κάπου 1Ο Απριλίου 1944


Κ. Λαγγουράνης
Αντ/χης του 5/42 Συν/τος – Μέλος Κ.Ε. της ΕΚΚΑ

Κανείς όμως Αξιωματικός ή Avτάρτης του 5/42 δεν παρεσύρθη από την προκήρυξη αυτή. Όλοι παρέμειναν πιστοί στον Ψαρρό.

———————————–

.

ΠΗΓΗ: «ΑΝΤΙΣΤΑΣΙΑΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ Ε.Κ.ΚΑ 1941-1944» ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΣΤ. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ

No comments yet

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

ΕΥΠΑΛΙΟ καθ΄οδόν

ΕΥΠΑΛΙΟ ΔΩΡΙΔΑΣ, Ν. ΦΩΚΙΔΑΣ

The WordPress.com Blog

The latest news on WordPress.com and the WordPress community.

Search Blogs

Just another WordPress.com weblog

WordPress.com

WordPress.com is the best place for your personal blog or business site.

Αρέσει σε %d bloggers: