Φτιάξτε τις τράπεζες! Τώρα!.-Πέτρος Λάζος

petros.lazos@capital.gr

Το αποτέλεσμα του Βρετανικού δημοψηφίσματος δημιούργησε, αδιαμφισβήτητα, μεγάλα προβλήματα. Μια σημαντικών διαστάσεων, κρίση. Οι περισσότεροι δεν το έχουν ακόμη αποδεχτεί, αλλά όσοι παρακολουθούν στενά τα χρηματοοικονομικά και τις αγορές, δεν έχουν πλέον ψευδαισθήσεις.

Πρώτα απ’ όλους, θα υποστεί τις συνέπειες το Ηνωμένο Βασίλειο. Κατόπιν θα έρθει η σειρά της ηπειρωτικής Ευρώπης. Θα ακολουθήσουν και άλλα μέρη του πλανήτη, αλλά αρκετά αργότερα. Και σε απόλυτη εξάρτηση από το τελικό μέγεθος που θα λάβει το πρόβλημα στις δύο Γηραιές κυρίες…

Η γενική πεποίθηση πως οι αρνητικές επιπτώσεις θα πλήξουν κυρίως την Μεγάλη Βρετανία και λιγότερο την Ευρώπη, μέχρις στιγμής δείχνει να επαληθεύεται. Λίγο έως πολύ. Με εξαίρεση έναν κλάδο, αυτών των τραπεζών. Μια ματιά στην πορεία των ευρωπαϊκών τραπεζικών μετοχών, είναι άκρως διαφωτιστική…

Φυσικά, εάν πληγούν σημαντικά οι ευρωπαϊκές τράπεζες, είναι αυτονόητο πως τα (πολύ μεγάλα) προβλήματα, θα επεκταθούν αναπόφευκτα και στην υπόλοιπη ευρωπαϊκή οικονομία. Τόσο αυτή των κεφαλαιαγορών, όσο και την πραγματική. Οπότε και θα αρχίσουν «οι χοροί και τα πανηγύρια»…

Θα μπορούσαν να γραφτούν σελίδες επί σελίδων ανάλυσης για το ζήτημα, αλλά αυτό δεν θα άλλαζε την πραγματικότητα. Η οποία είναι ότι οι τράπεζες ολόκληρης της Ευρώπης, είναι ευάλωτες. Άλλες λίγο, άλλες πολύ και μερικές (ευτυχώς λίγες) πάρα πολύ. Ευάλωτες σαν τομέας συνολικά, με κάποιες εξαιρέσεις. Οι οποίες, θα έλεγε κανείς, υπάρχουν για να επιβεβαιώνουν τον κανόνα…

Η αδυναμία του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος όμως, δεν οφείλεται στα προβλήματα που δημιουργεί το Brexit. Οι τράπεζες της Ευρωζώνης (κατά κύριο λόγο αλλά όχι αποκλειστικά) είναι ευάλωτες, εξ αιτίας παλαιότερων προβλημάτων. Προβλημάτων που ακούν στα ονόματα «(πάρα) πολλά μη εξυπηρετούμενα δάνεια» και «ελλιπής κεφαλαιακή επάρκεια». Σε καθημερινή γλώσσα τα προβλήματα ξεκινούν από το γεγονός ότι οι ευρωπαϊκές τράπεζες έχουν (πάρα) πολλά «κόκκινα» δάνεια και, ταυτόχρονα, όχι όλα τα αναγκαία κεφάλαια που χρειάζονται, ώστε να κάνουν το πρόβλημα εύκολο στην λύση του…

Η ύπαρξη του S.S.M.  (Single Supervisory Mechanism) της Ε.Κ.Τ. εξασφαλίζει ότι οι παρεμβάσεις θα γίνουν με τον σωστό τρόπο. Και ότι οι παράμετροι αυτών των παρεμβάσεων, θα είναι κοινές για όλους. Ο S.S.M. διασφαλίζει, εάν θέλετε, την Τραπεζική Ένωση, η οποία οφείλει να είναι η κοινή «ομπρέλα» επίλυσης αυτών των προβλημάτων…

Η Ένωση όμως, ενώ θεωρητικά έχει σχεδόν ολοκληρωθεί, στην πράξη είναι ημιτελής. Γιατί; Διότι, πρακτικά, δεν υφίσταται Πανευρωπαϊκή Εγγύηση καταθέσεων, όπως έχει εξηγηθεί παλαιότερα.

Και χωρίς πλήρη Τραπεζική Ένωση δεν είναι δυνατόν να υπάρξει ένας πραγματικά ανθεκτικός «κυματοθραύστης», απέναντι στις συνέπειες του Brexit. Ένα «μέτωπο» προστασίας από αυτές…

Το μέτωπο αυτό, αν θέλουμε να γίνει αποδεκτό σε ευρεία κλίμακα και να προσφέρει πραγματική προστασία και ουσιαστικό αποτέλεσμα, μπορεί να έχειμόνο μία μορφή. Αυτήν ενός Πανευρωπαϊκού Σχεδίου…

Ενός σχεδίου που θα στοχεύει στον πλήρη «καθαρισμό» και την «αποστείρωση» των τραπεζικών ισολογισμών από τα NPLs, σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ενός σχεδίου, το οποίο είναι απαραίτητο να χαρακτηρίζεται από απόλυτη διαφάνεια και, ταυτόχρονα, να επιφέρει τα ελάχιστα δυνατά κόστη στον Ευρωπαίο φορολογούμενο.

Ναι, σωστά υποψιάζεστε! Μιλώ για μία Πανευρωπαϊκή Bad Bank. Ή, πιο σωστά, για μία Πανευρωπαϊκή Εταιρεία Διαχείρισης Προβληματικών Στοιχείων Ενεργητικού. Η οποία θα μπορούσε να πάρει, τεχνικά, πολλές, διαφορετικές μορφές. Με πρότυπο το μοντέλο του Αμερικανικού TARP (Troubled Asset Relief Program). Όχι όμως πανομοιότυπη με αυτό. Λόγω των πολλών διαφορών της ευρωπαϊκής οικονομίας με την αμερικανική…

Ακόμη και οι βασικές παράμετροι (και οπωσδήποτε οι λεπτομέρειες) ενός τέτοιου σχεδίου, είναι εξαιρετικά τεχνικές και περίπλοκες, για να περιγραφούν κατανοητά σε ένα κείμενο μερικών εκατοντάδων γραμμών. Σε επόμενο άρθρο θα γίνει προσπάθεια να σκιαγραφηθούν τα βασικά και τα κρισιμότερα σημεία του. Την δεδομένη στιγμή όμως, είναι απαραίτητο να γίνει κατανοητό πως πρόκειται για την μοναδική πραγματικά βιώσιμη λύση, για το τραπεζικό πρόβλημα της Γηραιάς Ηπείρου.

Οτιδήποτε άλλο είτε αφήνει άλυτα θέματα, είτε δημιουργεί παρενέργειες οι οποίες δημιουργούν μεγαλύτερα προβλήματα, είτε, απλά, κοστίζει πάρα πολύ ακριβά…

Η συγκεκριμένη λύση, από την άλλη πλευρά (τι παράξενο για μία Ευρωπαϊκή υπόθεση), έχει «φοβερά και τρομερά», πολιτικά εμπόδια. Σχεδόν ανυπέρβλητα. Τα οποία όμως, είναι απόλυτη ανάγκη, να ανακαλυφθούν τρόποι για να ξεπεραστούν. Διότι, διαφορετικά, η Ευρώπη κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με μία πρωτοφανούς μεγέθους, κρίση. Κρίση που θα μπορούσε να κάνει αυτή των subprime δανείων του 2008, να μοιάζει με μια ευχάριστη ανοιξιάτικη βόλτα στον καθαρό αέρα-

.