Skip to content

-H Ευρωπαϊκή Ενωση είτε θα ανακατασκευαστεί είτε θα θρυμματιστεί

-Σώστε τον "Αι Γιάννη" Θεολόγο, τον ερειπωμένο Βυζαντινό Ναό στο Ευπάλιο
-

Οι Aμαρτίες των Τραπεζών

18/09/2017

Πανάκριβες οι αμαρτίες για τις τράπεζες

Μέσα σε 10 χρόνια από την κατάρρευση τραπεζών και αγορών και το ξέσπασμα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα έχουν χρεωθεί, σύμφωνα με ορισμένους υπολογισμούς, με πρόστιμα που φθάνουν τα 320 δισεκατομμύρια δολάρια σε ΗΠΑ και Ευρώπη. Το ποσό δεν αφορά τις πρακτικές που οδήγησαν στην κρίση αυτή καθ’εαυτή, αλλά και τις υπόλοιπες παρανομίες των τραπεζών.

Σύμφωνα λοιπόν με  έρευνα των Financial Times, από τον Αύγουστο του 2007 μέχρι σήμερα οι τράπεζες έχουν πληρώσει (και έχουν χρεωθεί) με πρόστιμα μεγαλύτερα από το ΑΕΠ του Κατάρ και το ποσό πιστεύεται ότι θα συνεχίσει να αυξάνεται.

Οι αμερικανικές αρχές- υπολόγισαν οι FT- έχουν εισπράξει 150 δισ. δολάρια από τα δικά τους τραπεζικά ιδρύματα για τις σκοτεινές υποθέσεις τους με τα ενυπόθηκα δάνεια, που πυροδότησαν και την παγκόσμια κρίση, με προφανείς επιπτώσεις στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική παγκόσμια σκηνή.

Μόνο τους τελευταίους 12 μήνες το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης επέβαλε πρόστιμο 19 δισ. δολαρίων σε τρεις Ευρωπαϊκές τράπεζες: στην αρχή χρέωσε την Deutsche Bank και την Credit Suisse από κοινού με 12,5 δισ. δολάρια και τον περασμένο μήνα η βρετανική Royal Bank of Scotland υποχρεώθηκε να συμφωνήσει στην καταβολή 5,5 δισ. δολαρίων μετά από εξωδικαστικό συμβιβασμό με τις αμερικανικές αρχές.

Το ποσό των 7,2 δισ. δολαρίων που κλήθηκε να πληρώσει η Deutsche Bank είναι σχεδόν το ένα τρίτο των συνολικών προστίμων που έχουν επιβληθεί στην τράπεζα από το ξέσπασμα της κρίσης.

Ωστόσο, όπως σημειώνει η Deutsche Welle, η εταιρεία οικονομικών συμβούλων Boston Consulting Group (BCG) μετράει αλλιώς τα πρόστιμα και τα ανεβάζει στο ποσό-ρεκόρ των 321 δισ. δολαρίων, συμπεριλαμβάνοντας και την τιμωρία για τις υπόλοιπες αμαρτωλές δραστηριότητες που έχουν εμπλακεί οι τράπεζες του κοινού ποινικού δικαίου όπως: ξέπλυμα μαύρου χρήματος, χρηματοδότηση τρομοκρατικών δραστηριοτήτων ή το σκάνδαλο χειραγώγησης του επιτοκίου Libor (που αποτελεί δείκτη αναφοράς για μια σειρά από χρηματοοικονομικά προϊόντα σε όλον τον πλανήτη που η αξία τους ξεπερνά τα 500 τρισ. δολάρια).

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του BCG, οι Ευρωπαϊκές τράπεζες έχουν πληρώσει 118 δοσ. δολάρια και οι αμερικανικές 204 δισ. δολάρια.

Η τράπεζα που έχει τιμωρηθεί περισσότερο από όλες είναι η Bank of America (BofA) η οποία από το 2008 μέχρι σήμερα έχει κληθεί να πληρώσει 56 δισ. δολάρια- περισσότερο από το ένα τρίτο του συνόλου των προστίμων- μεταξύ άλλων σε συμβιβασμούς για τα ενυπόθηκα δάνεια της και τις πρακτικές της που οδηγούσαν στην παραπλάνηση και τελικώς στην χρεοκοπία των πελατών της.

Η λίστα με τις τράπεζες που έχουν καταβάλει τα μεγαλύτερα πρόστιμαΗ λίστα με τις τράπεζες που έχουν καταβάλει τα μεγαλύτερα πρόστιμα | 
.

Οι υπολογισμοί του ΔΝΤ

Το 2015 το Ταμείο ανέλυσε το κόστος της διάσωσης των τραπεζών με επιβάρυνση των κρατικών προυπολογισμών, υπολογίζοντας και το επιπλέον χρέος που φορτώθηκαν οι φορολογούμενοι σε αναλογία με το μέγεθος των οικονομιών των χωρών του.

Οπως διαπίστωσε, με εξαίρεση τις ΗΠΑ καμία άλλη χώρα δεν ανέκτησε όλα τα λεφτά των φορολογούμενων και θα πρέπει να αντιμετωπίζει το βάρος του επιπλέον χρέους επί χρόνια.

Από την άλλη πλευρά, οι ΗΠΑ παρά την εισπρακτική «επιτυχία» τους, έχουν αποτύχει στην νομική τιμωρία των υπευθύνων.

Σύμφωνα με ανάλυση της υπηρεσίας επιβολής του νόμου Sigtarp, οι Αμερικανοί εισαγγελείς έχουν καταδικάσει μέχρι τώρα 324 άτομα για εγκλήματα που σχετίζονται με την οικονομική κρίση.

Μεταξύ αυτών όμως δεν είναι ούτε ένας τραπεζίτης της Wall Street. Η δικαιολογία είναι ότι δεν υπάρχουν ενοχοποιητικά αποδεικτικά στοιχεία.

Η Ισλανδία όμως είναι το αντίθετο φωτεινό παράδειγμα,αφού έχει δικάσει και καταδικάσει διευθύνοντες συμβούλους από τρεις μεγάλες τράπεζες και άλλα 23 τραπεζικά στελέχη.

Μόλις πριν δυο μήνες η Βρετανία ανακοίνωσε ότι απαγγέλει κατηγορίες κατά του John Varley – διεθύνοντος συμβούλου της Barclay’s μέχρι το 2011 – και άλλων τριών στελεχών της.

Η Barclay’s έχει ακόμα εκκρεμείς υποθέσεις με την δικαιοσύνη και κυρίως την μήνυση που έχει υποβάλει το υπουργείο Δικαιοσύνης για παραπλάνηση των πελατών της  που αγόρασαν τίτλους εξασφαλισμένους με ενυπόθηκα δάνεια.

Advertisements

H Ευρωπαϊκή Ενωση είτε θα ανακατασκευαστεί είτε θα θρυμματιστεί

18/09/2017

Θα μας βρείτε μπροστά σας το 2019, κύριε Γιούνκερ

varoufakis.jpg

Γιάνης ΒαρουφάκηςEurokinissi-ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ

.

Την περασμένη Τετάρτη, υπό την ιδιότητα του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ έβγαλε τον παραδοσιακό ετήσιο λόγο του στην έδρα του Ευρωκοινοβουλίου στο Στρασβούργο, στον οποίο παρουσίασε τη σημερινή «κατάσταση» της Ενωσης (α) όπως τη βλέπει επισήμως η Επιτροπή και (β) προτάσεις για το μέλλον της.

Σε μια πρόταση, ο λόγος του κ. Γιούνκερ μπορεί να χαρακτηριστεί ως το άκρον άωτον του συνδυασμού άρνησης της πραγματικότητας και ανούσιων προτάσεων.

Λίγες μέρες πριν, το Σάββατο 9 Σεπτεμβρίου, αναμένοντας την πολύκροτη ομιλία του κ. Γιούνκερ με τίτλο «Η κατάσταση της Ενωσης», το DiEM25 οργάνωσε εκδήλωση στο κατάμεστο θέατρο Μποζάρ των Βρυξελλών με θέμα «Η αληθινή κατάσταση της Ενωσής μας».

Εκεί, στην καρδιά της Ε.Ε., με συν-ομιλητές όπως ο Τζεφ Σακς (ο Αμερικανός οικονομολόγος που στάθηκε δίπλα μου κερί αναμμένο το πεντάμηνο του 2015 που δίναμε μάχη με την τρόικα) και ο έως πρότινος πρόεδρος του Ισημερινού Ραφαέλ Κορέα (επί των ημερών του οποίου στήθηκε με επιτυχία το παράλληλο σύστημα πληρωμών, αντίστοιχο με εκείνο που σχεδίαζα για τη χώρα μας), ο Φιλίπ Λεγκρέν (τέως σύμβουλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής), πάνω από 1.500 Ευρωπαίοι κάναμε, μαζί, την ειλικρινή ανατομία της παρούσας κατάστασης στην Ε.Ε., προτού παρουσιάσουμε τις προτάσεις του DiEM25 για το τι πρέπει να γίνει αν είναι: (α) η Ε.Ε. να σωθεί και (β) να αξίζει να σωθεί η Ε.Ε.

Εκδήλωση του Diem25Eurokinissi-ΣΤΕΛΙΟΣ ΜΙΣΙΝΑΣ

Ακολουθούν αποσπάσματα από την εισαγωγική ομιλία μου:

❝ O Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ θα ανακοινώσει το τέλος της ευρωπαϊκής κρίσης και την αρχή της ανάκαμψης ακόμα και της Ελλάδας. Πριν αξιολογήσουμε την άποψή του αυτή, καλό είναι να θυμηθούμε κάτι που είχε πει ο ίδιος ο κ. Γιούνκερ πριν από μερικά χρόνια: «Οταν τα πράγματα δυσκολεύουν πρέπει να λέμε ψέματα!«. Η λογική συνεπώς μας προτρέπει να ερμηνεύσουμε τα χαρμόσυνα νέα που μας κομίζει ως ένδειξη ότι η κατάσταση της Ενωσης είναι πολύ, πολύ κακή.

Πράγματι, στα αυτιά μας αντηχεί ακόμα η δήλωση του Εμανουέλ Μακρόν, από την αρχαία Πνύκα μάλιστα, ότι «η Ευρωπαϊκή Ενωση είτε θα ανακατασκευαστεί είτε θα θρυμματιστεί». Οχι απλώς «μεταρρυθμιστεί» αλλά «ανακατασκευαστεί». Φίλες και φίλοι, είναι προφανές ότι δεν μπορεί να έχουν δίκιο τόσο ο πρόεδρος Μακρόν όσο και ο κ. Γιούνκερ, ο οποίος θα ήταν σήμερα άνεργος εάν ο Μακρόν δεν είχε νικήσει τη Λεπέν στη βάση υποσχέσεων για την αναδόμηση της Ε.Ε. Οσο για τους εορτασμούς του τέλους της κρίσης στις οποίες μας καλεί ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να συμμετάσχουμε, μια φράση του Ρωμαίου γερουσιαστή Τάκιτου αρκεί: «Δημιούργησαν μια έρημο και την αποκάλεσαν Ειρήνη».

Ποια είναι η πραγματική κατάσταση της Ε.Ε. σήμερα; Πριν απαντήσουμε, αξίζει μια ιστορική αναδρομή. Η Ε.Ε. ξεκίνησε ως καρτέλ βαριάς βιομηχανίας το οποίο ανέπτυξε στις Βρυξέλλες μια γραφειοκρατία που διττό στόχο είχε (α) τη διαχείριση του καρτέλ και της διανομής των ολιγοπωλιακών κερδών του μεταξύ των ισχυρών και (β) τον πλήρη αποκλεισμό των «δήμων», των λαών της Ευρώπης, από τις «δημοκρατικές» διαδικασίες στις Βρυξέλλες. Αργότερα, το καρτέλ στα θεμέλια της Ε.Ε. επεκτάθηκε ώστε να συμπεριλαμβάνει, πέραν της βαριάς βιομηχανίας, τους μεγαλοαγρότες της Κεντρικής Ευρώπης και ιδίως τους τραπεζίτες – των οποίων η ισχύς και εξουσία εντός του καρτέλ αυξήθηκε εκθετικά μετά το 1980.

Τα καρτέλ τα πάνε γενικά καλά στις εποχές των παχιών αγελάδων. Εκεί που αποτυγχάνουν είναι σε περιόδους κρίσης, όταν καλούνται να διανέμουν τις ζημίες, τσουβαλιάζοντάς τες στους ώμους των πιο αδύνατων. Καθώς η νομιμοποίησή τους στα μάτια της πλειοψηφίας των πολιτών φθίνει, οι «τεχνοκράτες» αναγκάζονται να βουλιάξουν πιο βαθιά στον βούρκο του αυταρχισμού για να μπορούν να επιβάλουν τις ολοένα και πιο αποτυχημένες πολιτικές τους. Ετσι, ολόκληρη η Ενωση πιάνεται στη δίνη αποτυχημένων πολιτικών που συνεχίζει το καρτέλ να επιβάλλει, επειδή εξυπηρετούν δικά του συμφέροντα, ενισχύοντας την κρίση και απαιτώντας όλο και μεγαλύτερες δόσεις αυταρχισμού για να επιβάλλονται.

Η ρημαγμένη χώρα μας, και η ατελείωτη κρίση της, δεν είναι παρά επώδυνο σύμπτωμα αυτού του φαινομένου. Η κυνική μεταφορά των ζημιών των γαλλογερμανικών τραπεζών στους ώμους των ασθενέστερων Ευρωπαίων πολιτών, δηλαδή ο συνδυασμός μνημονιακών δανείων, λιτότητας και ξεπουλήματος της δημόσιας περιουσίας, έφεραν τη μόνιμη κρίση, την αναξιοπρέπεια, την ερήμωση. Κι όταν το 2015 οι Ελληνες εξεγέρθηκαν ειρηνικά και δημοκρατικά, το πνίξιμο της Ανοιξης της Αθήνας έστρεψε εκατομμύρια Ευρωπαίων εναντίον της Ενωσης και πολλούς στην αγκάλη του ξενοφοβικού εθνικισμού. Το Brexit ήταν μόνο η αρχή, ενώ η (καλοδεχούμενη) ήττα της Λεπέν σε καμία των περιπτώσεων δεν αναχαίτισε το ρεύμα του μεταμοντέρνου φασισμού.

Αντί οι εκπρόσωποι του βαθέος ευρωπαϊκού κατεστημένου να σκύψουν το κεφάλι ντροπιασμένοι, τολμούν, όπως ο κ. Γιούνκερ, να γιορτάζουν την (κίβδηλη) ανάκαμψη, τους (δήθεν) θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης, τη μείωση της ανεργίας (την ώρα που μειώνονται κατακόρυφα οι καλές θέσεις εργασίας και φυτρώνουν παντού εξευτελιστικές δουλειές-κόλαφος για τα εργασιακά δικαιώματα), τους αύξοντες χρηματιστηριακούς δείκτες και τις τιμές πολυτελών σπιτιών (ελέω του πακτωλού χρήματος που τυπώνει ο κ. Ντράγκι, το οποίο προωθείται όλο προς τους ισχυρούς).

Αντιμέτωποι με αυτά τα νέα ρούχα του γυμνού αυτοκράτορα, έχουμε υποχρέωση να κατανοήσουμε βαθιά μέσα μας την πραγματικότητα: Η Ευρώπη μεταμορφώνεται σε ήπειρο όπου ευημερούν οι αριθμοί, ενώ υποφέρει η μεγάλη πλειοψηφία, για να μην ξεχνάμε τη ρήση του Γεωργίου Παπανδρέου που ίσχυε επακριβώς για την Ελλάδα της δεκαετία του 1960.

Μην έχετε καμία αυταπάτη, κύριε Γιούνκερ. Ναι, σήμερα, γιορτάζουμε. Οχι τα νούμερά σας. Οχι την ανύπαρκτη υπέρβαση της υπαρκτής κρίσης. Γιορτάζουμε το ότι απόψε, Σαββατόβραδο στις Βρυξέλλες, χίλιοι πεντακόσιοι άνθρωποι συνέρρευσαν στο θέατρο Μποζάρ για να δηλώσουμε όχι απλά ότι μια άλλη Ευρώπη είναι δυνατή, αλλά για να αποδείξουμε ότι αυτή η άλλη Ευρώπη υπάρχει ήδη.

Αυτός είναι ο ρόλος του DiEM25: να συμφιλιώσει Ευρωπαίους δημοκράτες απ’ όλα τα μήκη και τα πλάτη της ηπείρου μας ανεξάρτητα από κομματικές καταβολές, οικονομικές φιλοσοφίες, ορισμούς της «καλής καγαθής κοινωνίας» – και να μας θέσει όλους μαζί στην υπηρεσία του πρώτου πανευρωπαϊκού πολιτικού κινήματος το οποίο λέει στους εκπροσώπους του αποτυχημένου, αυταρχικού, ξοφλημένου ευρωπαϊκού κατεστημένου: Δεν μας πείθετε! Αποτύχατε! Ηρθε η ώρα για τον εκδημοκρατισμό της κεντρικής ευρωπαϊκής εξουσίας. Ή όπως λέμε στο DiEM25, η Ευρώπη είτε θα εκδημοκρατιστεί είτε θα διαλυθεί.

Για να υπάρχει Ευρωπαϊκή Ενωση το 2025, και να αξίζει τον κόπο να υπάρχει, θα πρέπει να παροπλιστούν οι λογιών λογιών κύριοι Γιούνκερ ώστε να προχωρήσουμε πρώτα στην πραγματική σταθεροποίηση των ευρωπαϊκών οικονομιών (αντί για τη σημερινή ενίσχυση των υπόγειων ανισορροπιών) και αμέσως μετά στο έναυσμα μιας πανευρωπαϊκής διαδικασίας συγγραφής εκ των κάτω ενός πραγματικού, αυθεντικά δημοκρατικού, ευρωπαϊκού Συντάγματος – με το οποίο θα αντικατασταθούν όλες οι καρκινοβατούσες «Συνθήκες» της Ενωσης (σημ. Αυτά τα δύο στάδια, σταθεροποίησης και εκδημοκρατισμού της Ευρώπης, περιγράφονται στο πρόγραμμα πολιτικής του DiEM25 «Μια Συμφωνία, ένα Νιου Ντιλ, για την Ευρώπη»).

Πολλοί μας ρωτούν: Γιατί τόση έμφαση στη δημοκρατία και τον εκδημοκρατισμό; Γιατί δεν μιλάτε πιο ξεκάθαρα περί σοσιαλισμού; Για δύο λόγους: Πρώτον, επειδή στην παρούσα χρονική στιγμή έχουμε ανάγκη, ως σοσιαλιστές, ως φιλελεύθεροι, ως έντιμοι πολίτες, να βρεθούμε όλοι μαζί απέναντι στο φάσμα που ο Σόιμπλε περιέγραψε τόσο έντονα με τη ρήση του στο πρώτο Eurogroup στο οποίο παραβρέθηκα «οι εκλογές δεν επιτρέπεται να αλλάζουν την οικονομική πολιτική». Δεύτερον, επειδή εν τέλει δεν χρειάζεται. Ο Αριστοτέλης όριζε τη δημοκρατία ως το πολίτευμα στο οποίο κυβερνούν οι πολλοί, δηλαδή –εξ ορισμού– οι… φτωχοί.

Σε τελική ανάλυση, η πολιτική αφορά, όπως είχε πει σωστά ο Λένιν, το ερώτημα «Τι κάνει ποιος σε ποιον». Και η δημοκρατία εξασφαλίζει στον καθένα τον έλεγχο της ζωής του και του τι γίνεται στο όνομά του. Η κρίση, η ανεργία, η μετανάστευση, τα επιτόκια των ομολόγων, όλα αυτά που σχολιάζουν οι οικονομολόγοι με ύφος ψευδο-επιστημονικό, δεν είναι καθόλου μα καθόλου δύσκολο να εξηγηθούν. Είναι η απόρροια υπερβολικής οικονομικής δύναμης στα χέρια ολίγων ανδρών και μιας-δυο γυναικών. Καθώς και μιας γραφειοκρατίας (π.χ. αυτής της οποίας ηγείται ο κ. Γιούνκερ) που υπηρετεί τα συμφέροντα αυτών των ολίγων κρατώντας τον δήμο εκτός της δημοκρατίας μας – φέρνοντας εις πέρας την αποστολή που τους εμπιστεύτηκαν οι διάφοροι Σόιμπλε: να μην επιτραπεί στις εκλογές να αλλάζουν το οτιδήποτε!

Ολα τα άλλα είναι λεπτομέρειες. Απόψε το βράδυ δεν μαζευτήκαμε εδώ να μιλήσουμε για τις λεπτομέρειες. Είμαστε εδώ επί της ουσίας. Είμαστε εδώ για να ταρακουνήσουμε την Ευρώπη. Εντονα. Αλλά και απαλά. Είμαστε εδώ για να απορρίψουμε τα απατηλά ψέματα περί τέλους της κρίσης και για να καταθέσουμε την προοδευτική ατζέντα πολιτικής του DiEM25, το «νιου ντιλ» για την Ευρώπη.

Καθώς φεύγουμε από το θέατρο αργότερα, ας φύγουμε μ’ ένα κοινό όνειρο: Το όνειρο ότι το 2019 οι λαοί της Ευρώπης, από το Ελσίνκι ώς το Πόρτο και από το Δουβλίνο ώς τα Χανιά, θα έχουν τη δυνατότητα να υποστηρίξουν με την ψήφο τους την προοδευτική, διεθνιστική ατζέντα μας για μια Ενωμένη Δημοκρατική Ευρώπη. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να μηνύσουμε στον κ. Γιούνκερ ότι το 2019 εκείνος και το ευρωπαϊκό κατεστημένο που τον κρατά στη θέση του θα μας βρουν μπροστά τους.

Ιονία Οδός – «Ακριβά» διόδια

12/09/2017

Από «σαράντα κύματα» πέρασε η Ιονία Οδός

ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΙΑΛΙΟΣ

Χρειάστηκε να περάσουν 10 χρόνια από την υπογραφή της σύμβασης παραχώρησης για την κατασκευή της Ιονίας Οδού μέχρι να δοθεί στην κυκλοφορία το πρώτο τμήμα της.

Οδηγώντας σήμερα σε αυτόν τον υπερσύγχρονο δρόμο, που ενώνει με ταχύτητα και ασφάλεια τη Δυτική Ελλάδα και την Ηπειρο, λίγοι θυμούνται από πόσα κύματα πέρασε η κατασκευή του και μάλλον ακόμα λιγότεροι ότι τελικά κόστισε στο Δημόσιο το τριπλάσιο από ό,τι είχε αρχικά υπολογιστεί.

Ας δούμε συνοπτικά μερικές σημαντικές στιγμές στην πορεία του έργου:

2006. Υπογράφεται η σύμβαση παραχώρησης με τον όμιλο Hellenic Autopistas (Νέα Οδός Α.Ε.). Μαζί με την κατασκευή και εκμετάλλευση της Ιονίας Οδού για 30 χρόνια παραχωρείται στον ιδιώτη το τμήμα Μεταμόρφωσης – Σκάρφειας και Σχηματαρίου Χαλκίδας της εθνικής οδού, για τη χρηματοδότηση του έργου με τα «χρυσοφόρα» διόδια της Αττικής.

2007. Η σύμβαση κυρώνεται από τη Βουλή. Το χρονοδιάγραμμα του έργου είναι 6 χρόνια, δηλαδή έως το 2013.

2008. Το Δημόσιο καταβάλλει 3 εκατ. ευρώ στην κοινοπραξία για «καθυστέρηση έναρξης παραχώρησης». Είναι η πρώτη μιας μακράς σειράς αποζημιώσεων λόγω των πολύ αυστηρών όρων της σύμβασης που το Δημόσιο δέχθηκε γνωρίζοντας ότι αδυνατεί να τηρήσει. Καθυστερήσεις, όμως, υπάρχουν και από πλευράς του παραχωρησιούχου, τις οποίες το ΥΠΕΧΩΔΕ αποδίδει στην προσπάθειά του να μειώσει το κόστος του έργου.

2009. Γίνεται γνωστό ότι πρόκειται να κατασκευαστούν πλευρικά διόδια σε υφιστάμενους κόμβους της εθνικής οδού στην Αττική και ξεκινούν αντιδράσεις και αποκλεισμοί σταθμών διοδίων. Το κίνημα «Δεν πληρώνω» γρήγορα αποκτά διαστάσεις και κερδίζει τη στήριξη των πολιτευτών του ΣΥΡΙΖΑ.

2010. Τα χρονοδιαγράμματα έχουν πλέον εκτροχιαστεί. Στα μέσα της χρονιάς έχει κατασκευαστεί μόλις το 24% του έργου, ενώ έχει απαλλοτριωθεί το 42% των εκτάσεων. Τα δύο τμήματα που κατασκεύαζε το Δημόσιο στην Ιονία Οδό είναι και αυτά εκτός χρονοδιαγράμματος: η παράκαμψη Αρτας (παραδόθηκε το 2009 αντί το 2008) και η παράκαμψη Αγρινίου (παραδόθηκε το 2011 αντί το 2009).

2011. Η οικονομική κρίση οδηγεί σταδιακά σε σημαντική μείωση των μετακινήσεων. Οι τράπεζες που δανειοδοτούν τα έργα αρχικά καθυστερούν και τελικά σταματούν τη ροή της χρηματοδότησης. Στις 16 Μαρτίου 2011 ανακοινώνεται στη Βουλή η αναστολή των έργων και στην Ιονία Οδό.

2012. Διαπραγματεύσεις χωρίς αποτέλεσμα ανάμεσα στον ιδιώτη, το Δημόσιο και τις τράπεζες. Το έργο έχει σταματήσει, ωστόσο η Νέα Οδός (όπως και οι άλλοι παραχωρησιούχοι) συνεχίζει την είσπραξη των διοδίων.

2013. Το ΣτΕ κάνει δεκτή προσφυγή του Ναυτικού Ομίλου Μεσολογγίου και ακυρώνει τους περιβαλλοντικούς όρους για τμήμα 4,2 χλμ. στην Κλόκοβα. Μόνη λύση, η κατασκευή σήραγγας, με επιπρόσθετο κόστος 100 εκατ. ευρώ. Στο τέλος του έτους αναθεωρούνται οι συμβάσεις παραχώρησης. Το Δημόσιο, προκειμένου να διασώσει τα έργα, παραιτείται σχεδόν από όλα τα θετικά που είχαν να προσφέρουν οι συμβάσεις (π.χ. μελλοντικά έσοδα από τα διόδια). Ο κατασκευαστής του έργου λαμβάνει αποζημίωση 106,5 εκατ. ευρώ, ο παραχωρησιούχος 95 εκατ. ευρώ. Η αρχική χρηματοδοτική συμβολή του Δημοσίου και της Ε.Ε. στο έργο (330 εκατ. ευρώ) αυξάνεται κατά 279 εκατ. ευρώ, ενώ ο ιδιώτης καταφέρνει να διατηρήσει σχεδόν άθικτο τον ρυθμό απόδοσης των ιδίων κεφαλαίων (IRR, 7,76% έναντι 7,94%). Νέος ορίζοντας ολοκλήρωσης το τέλος του 2015… ενώ εκκρεμεί το 20% των απαλλοτριώσεων.

2014. Στις αρχές του έτους έχει κατασκευαστεί μόλις το 25% του έργου, το οποίο φθάνει στο 40% τον Σεπτέμβριο.

2015. Το Δημόσιο καθυστερεί να καταβάλει τις δόσεις της χρηματοδοτικής συμβολής και των αποζημιώσεων, τα capital controls προκαλούν πλήθος προβλημάτων και οι ρυθμοί επιβραδύνονται σημαντικά. Τον Ιούλιο το έργο βρίσκεται στο 58,6%. Το υπουργείο Υποδομών ξεκινά νέες συζητήσεις με τους παραχωρησιούχους.

2016. Τον Μάιο το ΥΠΟΜΕΔΙ υπογράφει μυστική συμφωνία με την οποία καταβάλλει 150 εκατ. ευρώ στον κατασκευαστή και 24 εκατ. ευρώ στον παραχωρησιούχο ως αποζημιώσεις για τις συνεχιζόμενες καθυστερήσεις. Ετσι (αν συνυπολογιστούν χρηματοδοτική συμβολή και αποζημιώσεις), το κόστος του έργου για το Δημόσιο και την Ε.Ε. φθάνει πλέον το 1.014,5 εκατ. ευρώ, σχεδόν το τριπλάσιο από το αρχικό. Τα πρώτα 26 χλμ. της Ιονίας παραδίδονται στις 27 Δεκεμβρίου.

2017. Τον Απρίλιο παραδίδεται (4 μήνες νωρίτερα) η σήραγγα της Κλόκοβας. Στις 3 Αυγούστου παραδίδεται και το τελευταίο κομμάτι της Ιονίας. Το υπουργείο Υποδομών εκτιμά ότι το κόστος των αρχαιολογικών εργασιών ανήλθε στα 20 εκατ. ευρώ και των απαλλοτριώσεων στα 135 εκατ. ευρώ. Τα έσοδα της Νέας Οδού από τα διόδια το 2008-2016 ανήλθαν σε 673,7 εκατ. ευρώ.

«Ακριβά» διόδια

«Παρελθέτω απ’ εμού το ποτήριον τούτο» λέει και η σημερινή ηγεσία του υπουργείου Υποδομών για τα πλευρικά διόδια στον Αγιο Στέφανο και τη Βαρυμπόμπη. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», το υπουργείο ζήτησε από τον παραχωρησιούχο να βρεθεί φόρμουλα ώστε να μετατεθεί για το 2019 (δηλαδή… να φορτωθεί στον επόμενο) η λειτουργία των σταθμών. Η επιλογή αυτή δεν είναι δωρεάν: για να μην «πληρώσει» το πολιτικό κόστος των αντιδράσεων, το υπουργείο Υποδομών έχει προτιμήσει να καταβάλει περί τα 7 εκατ. ευρώ σε αποζημιώσεις στη Νέα Οδό για τη μη λειτουργία των συγκεκριμένων διοδίων το διάστημα Ιανουαρίου 2016 – Ματρίου 2017 και έπεται συνέχεια, πάντα εκ των κρατικών ταμείων…

  • kathimerini.gr

Εκλογές το 2019 …

07/09/2017

Εκλογές το ‘19 και… βλέπουμε!

 ΑΝΤΩΝΗΣ ΔΕΛΛΑΤΟΛΑΣ   ( pontiki.gr)

.

Μπαίνουμε από τον Σεπτέμβριο σε προεκλογική χρονιά;

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις κάποιων κυβερνητικών στελεχών, μπορεί το φθινόπωρο του ‘18 να έχουμε εκλογές.

Θεωρούν ότι, τελειώνοντας το πρόγραμμα τον Αύγουστο του ‘18, θα έχει την ευκαιρία ο Τσίπρας να πάει σε εκλογές, με αφήγημα του τύπου, «έβγαλα την χώρα από το μνημόνιο, μπαίνουμε σε καθεστώς επιτήρησης του τύπου που όλες οι χώρες της ευρωζώνης ακολουθούν, έχουμε κάνει το τάδε, το δείνα κλπ, κλπ, άρα ψηφίστε μας για να μην έρθει ο Μητσοτάκης και…μαύρο φίδι που σας έφαγε!».

Τρίχες κατσαρές.

Ο Τσίπρας, δεν έχει κανένα λόγο να παίξει στα… ζάρια το Μαξίμου, ένα χρόνο πριν στρωθεί θεσμικά η… κουβέρτα.

Δεν δίνω ούτε 10% πιθανότητες να συμβεί αυτό (εκτός αν τσιμπήσει καμιά μύγα τον Καμμένο, ή δυο-τρεις βουλευτές του, που το θεωρώ απίθανο).

Το αντίθετο. Ο Τσίπρας θα κάνει τις εκλογές στο τέλος της τετραετίας, για διάφορους λόγους, τους οποίους παραθέτω χωρίς πολλές πολλές φιοριτούρες και αναλύσεις.

– Γιατί η εξάντληση της τετραετίας συνιστά ένα αφήγημα από μόνο του.

– Γιατί πρέπει να εφαρμοστούν πολιτικές που -σε κάποιο βαθμό- αντισταθμίζουν τις κατραπακιές που δέχτηκαν στην τσέπη τους χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις από την φορολογία και τις περικοπές σε μισθούς και συντάξεις.

– Γιατί πρέπει να προχωρήσουν οι επενδύσεις που αποφέρουν έσοδα, θέσεις εργασίας, κλπ.

– Γιατί η πολιτική σταθερότητα στην χώρα με τις κατάλληλες συμμαχίες και κινήσεις, την ώρα που γίνεται το «έλα να δεις» σε γειτονικά κράτη, δημιουργεί έτσι και αλλιώς καλύτερες προοπτικές στην οικονομία.

– Γιατί βλέπει ότι η ΝΔ, αντί να προσπαθεί να διαμορφώσει ένα αξιόπιστο πρόγραμμα, κατεβάζει ό,τι κατέβει η κούτρα της, για τον Στάλιν, το Γράμμο και το Βίτσι, τα γκούλαγκ, την ΚΝΕ που κρύβει μέσα του ο Τσίπρας και ό,τι του φανεί του λωλο-Στεφανή και τρέχει να τα μαζέψει ο Κυριάκος, αφού πρώτα τους έχει αφήσει στα πάνελ καμιά βδομάδα.

– Γιατί, στο τέλος-τέλος, αν ξέρει ο Τσίπρας ότι θα έρθει δεύτερος -όπως το παίζουν ως σιγουράκι ορισμένοι αναλυτές- γιατί τέτοια πρεμούρα να αφήσει ένα χρόνο πριν το Μαξίμου για να πάει στο γραφείο της Κουμουνδούρου; Ούτε πιο άνετο είναι, ούτε καλύτερο πάρκο από αυτό του Εθνικού Κήπου έχει.

Έχουμε δρόμο λοιπόν ακόμα. Δυο χρόνια στην πολιτική είναι πολύς χρόνος, αλλά και… αύριο. Εξαρτάται από ποια σκοπιά και από τι ζόρια τραβάει κάποιος.

Κρατήστε το σημείωμα, για να μην σας το στέλνω στις διακοπές σας το καλοκαίρι του ‘19!

Ωραία εεεε;;;

Τώρα και…επιστροφή συντάξεων

03/09/2017

Αποφάσεις «βόμβα» με επιστροφή συντάξεων

 

Αποφάσεις-σοκ με επιστροφή συντάξεων παίρνουν στα χέρια τους οι νέοι συνταξιούχοι καθώς καλούνται όχι μόνο να «χωνέψουν» τις μεγάλες μειώσεις που βγάζει ο νέος νόμος (Κατρούγκαλου), αλλά και να αποδεχτούν το γεγονός ότι θα επιστρέψουν ένα μέρος της οριστικής τους σύνταξης, ή ακόμη και ολόκληρη, γιατί η προσωρινή σύνταξη που πήραν ήταν μεγαλύτερη από την οριστική.

Οι πρώτες αποφάσεις που κρύβουν αυτές τις «βόμβες» δείχνουν διαφορές μεταξύ οριστικής και προσωρινής σύνταξης που φτάνουν και στα 1.500 ευρώ!

Το σοκ είναι ακόμη μεγαλύτερο γιατί, όπως φαίνεται στα ντοκουμέντα με τις πρώτες αποφάσεις του ΕΦΚΑ για συμψηφισμό οριστικών και προσωρινών συντάξεων, που δημοσιεύει κατ’ αποκλειστικότητα ο Ελεύθερος Τύπος της Κυριακής, καλούνται να γυρίσουν πίσω τη διαφορά μεταξύ οριστικής και προσωρινής σύνταξης ακόμη και συνταξιούχοι που με το νόμο Κατρούγκαλου πέφτουν στα 454 ευρώ!

Σύμφωνα με τις αποφάσεις του ΕΦΚΑ, που αποκαλύπτει ο «Ελεύθερος Τύπος» της Κυριακής:

1 Συνταξιούχος πήρε οριστική 454 ευρώ με το νόμο Κατρούγκαλου και θα πρέπει να γυρίσει πίσω στον ΕΦΚΑ 1.108 ευρώ για 12 μήνες από τη διαφορά της προσωρινής που ήταν μεγαλύτερη, στα 546 ευρώ. Η επιστροφή βάσει νόμου θα γίνει είτε εφάπαξ είτε σε 7 μήνες, με παρακράτηση 151 ευρώ από την οριστική σύνταξη. Για το διάστημα αυτό θα ζει με 302 ευρώ το μήνα! Αν τα πάρουν εφάπαξ, θα μείνει απλήρωτος για δυόμισι μήνες!

2 Συνταξιούχος πήρε οριστική απόφαση με 488 ευρώ και του ζητούν να επιστρέψει τη διαφορά οριστικής-προσωρινής για 12 μήνες, που είναι 1.447 ευρώ! Αν τα πάρουν εφάπαξ, θα μείνει απλήρωτος για 3 μήνες. Με δόσεις θα του κρατούν 162 ευρώ για 8,5 μήνες και θα πρέπει να ζει με 325 ευρώ!

Το πρόβλημα θα ενταθεί καθώς οι διαφορές που θα ζητηθούν πίσω από τους συνταξιούχους -ιδίως απ’ όσους προέρχονται από τον ΟΑΕΕ- δεν θα είναι μόνο από την προσωρινή τους σύνταξη, που κατά κανόνα είναι μεγαλύτερη, αλλά θα προστεθούν και οι τυχόν οφειλές τους στα Ταμεία.

Και αυτό θα συμβεί διότι βάσει νόμου αλλά και βάσει εγκυκλίων που εκδόθηκαν, δεν προβλέφθηκε καμία παρακράτηση χρεών στα ταμεία από τις προσωρινές συντάξεις και έτσι ο λογαριασμός θα πρέπει να πληρωθεί από την οριστική σύνταξη.

Στην πράξη, όσοι είχαν οφειλή μέχρι 20.000 ευρώ στον ΟΑΕΕ και μέχρι 15.000 στο ΕΤΑΑ, παίρνουν την προσωρινή σύνταξη χωρίς καμία παρακράτηση ποσού έναντι των οφειλών τους. Οταν βγει όμως η οριστική, αυτές οι οφειλές παρακρατούνται σε δόσεις. Οι δόσεις πληρωμής όμως δεν έχουν καθοριστεί για όσους παίρνουν σύνταξη και έχουν αφήσει απλήρωτες εισφορές. Η πάγια διάταξη για τέτοιες περιπτώσεις είναι να πληρώνονται με το 25% της μηνιαίας σύνταξης και μέχρι 40 μήνες. Ομως, το πρόβλημα που ανακύπτει πλέον είναι ότι χιλιάδες συνταξιούχοι που βγαίνουν με το νόμο Κατρούγκαλου (μετά τις 13/5/2016) καλούνται από τη μια να επιστρέψουν τα ποσά της προσωρινής σύνταξης και από την άλλη, όσοι εξ αυτών έχουν και χρέη ως 20.000 ευρώ, θα κληθούν να τα «ρυθμίσουν» με μια πρόσθετη παρακράτηση από το ποσό της οριστικής τους σύνταξης!

Με τα… ρέστα από τη σύνταξη που θα μείνουν «στο τέλος της ημέρας» θα πρέπει να ζήσουν οι ίδιοι και οι οικογένειές τους.

Οι «βόμβες» που κρύβουν οι αποφάσεις του ΕΦΚΑ για τις νέες συντάξεις δεν είναι μόνο ότι βγαίνουν με μειώσεις άνω και του 30% σε σχέση με τα ποσά που θα είχαν οι συνταξιούχοι χωρίς την εφαρμογή του νόμου Κατρούγκαλου, όπως αποκαλύπτεται στα ντοκουμέντα που για πρώτη φορά έρχονται σήμερα στη δημοσιότητα με το ρεπορτάζ του «Ε.Τ.» της Κυριακής. Επιπλέον, οι νέες συντάξεις βγαίνουν για χιλιάδες δικαιούχους και μειωμένες αλλά και με ρήτρα αυτόματης επιστροφής ποσών επειδή η προσωρινή ήταν μεγαλύτερη από την τελική σύνταξη!

Ο νόμος 4387/2016 λέει ότι η προσωρινή σύνταξη υπολογίζεται στο 50% του μέσου μισθού του τελευταίου δωδεκαμήνου για τους μισθωτούς και στο 50% του μηνιαίου εισοδήματος για τους ελεύθερους επαγγελματίες, τους αυτοαπασχολούμενους (γιατρούς, μηχανικούς, δικηγόρους) και τους αγρότες.

Η προσωρινή έχει πλαφόν τα 384 ευρώ ως κατώτατο όριο και τα 768 ευρώ ως ανώτατο ποσό, ακόμη και αν το 50% του μισθού ή του εισοδήματος του προηγούμενου δωδεκαμήνου είναι πάνω από τα 768 ευρώ.

Αυτό που συνέβη με τους ασφαλισμένους του ΟΑΕΕ είναι ότι η προσωρινή υπολογίστηκε επί του εισοδήματος που αντιστοιχεί στις εισφορές της ασφαλιστικής κλάσης που είχαν τον τελευταίο χρόνο (π.χ. το 2015) και έτσι σε πολλές περιπτώσεις βγήκαν προσωρινές 700 και 750 ευρώ καθώς οι περισσότεροι είχαν υψηλή κλάση εισφορών για το 2015.

Η οριστική σύνταξη όμως υπολογίστηκε με το μέσο μηνιαίο εισόδημα που αντιστοιχεί στις εισφορές που πλήρωσαν από το 2002 και μετά, που σημαίνει ότι το εισόδημα αυτό βγαίνει μικρότερο γιατί είχαν χαμηλότερες ασφαλιστικές κλάσεις από αυτές που ήταν το 2015.

Σε χειρότερη θέση, από όσους πήραν μεγαλύτερη προσωρινή και βγαίνουν με μικρότερη οριστική σύνταξη, είναι οι ασφαλισμένοι του ΟΑΕΕ και του ΕΤΑΑ που χρωστούν και εισφορές. Στις περιπτώσεις αυτές κινδυνεύουν να μείνουν με μηδενική σύνταξη γιατί από τη μια θα έχουν την παρακράτηση της διαφοράς από την προσωρινή σύνταξη και από την άλλη θα παρακρατούνται και οι οφειλές τους από όση σύνταξη απομένει!

Στο Δημόσιο δε, το πρόβλημα θα είναι ίσως και μεγαλύτερο, ιδίως για όσους αποχωρούν με το καθεστώς των ειδικών μισθολογίων. Στρατιωτικοί και στελέχη των Σωμάτων Ασφαλείας παίρνουν προσωρινή σύνταξη με πλαφόν τα 768 ευρώ, από το φετινό Ιούλιο και μετά, ενώ όσοι είχαν αποχωρήσει νωρίτερα, πήραν ως προκαταβολή το 50% των συνολικών τους αποδοχών. Αυτό σημαίνει ότι σε αποδοχές (μισθοί και επιδόματα) των 2.200 ευρώ, βγήκαν προκαταβολές σύνταξης 1.100 ευρώ. Η οριστική σύνταξη όμως δεν θα βγει στα 1.100 με το νόμο Κατρούγκαλου αλλά πιο κάτω γιατί θα μετρήσουν όχι οι τελευταίες αποδοχές, αλλά οι αποδοχές μιας 15ετίας. Ηδη, στο Γενικό Λογιστήριο επικρατεί αναβρασμός γιατί σύντομα και καθώς θα αρχίσουν να βγαίνουν οι πρώτες οριστικές αποφάσεις για τις συντάξεις του Δημοσίου με το νόμο Κατρούγκαλου, θα διαπιστωθούν διαφορές ως και 300 ευρώ μεταξύ προκαταβολής και οριστικής σύνταξης. Αυτές οι διαφορές θα παρακρατηθούν από τις ήδη μειωμένες αποδοχές που θα παίρνουν οι νέοι συνταξιούχοι του Δημοσίου. Στην ουσία, θα έχουν μια φανερή μείωση λόγω των χαμηλών συντελεστών υπολογισμού των νέων συντάξεων και μια κρυφή μείωση που θα είναι άμεση στην τσέπη με την παρακράτηση των προκαταβολών που παίρνουν και είναι κατά κανόνα μεγαλύτερες από τις οριστικές τους συντάξεις.

Πηγή: Ελεύθερος Τύπος της Κυριακής

Άγιον Όρος – Το Άβατο

02/09/2017

Ένας πολυσυζητημένος θεσμός

Άγιον Όρος: Ο πολυσυζητημένος θεσμός του άβατου και πότε παραβιάστηκε

Άγιον Όρος: Ο πολυσυζητημένος θεσμός του άβατου και πότε παραβιάστηκε

Άθως, η αρχαία Ακτή – Ο προχριστιανικός Άθως – Το «Περιβόλι της Παναγίας» – Η αρχή του μοναχισμού στον Άθω – Ο «Τράγος» του Ιωάννη Τσιμισκή – Το δεύτερο «Τυπικό» του Κωνσταντίνου Θ’ Μονομάχου

Με το Άγιον Όρος, το «Περιβόλι της Παναγίας» θα ασχοληθούμε στο σημερινό μας άρθρο. Κυρίως όμως, με ένα θεσμό, το «άβατο», τον αποκλεισμό των γυναικών από τον Άθω. Πρόκειται για έναν πολυσυζητημένο θεσμό που έχει απασχολήσει πολλούς και, κυρίως, πολλές, στην Ελλάδα και το εξωτερικό…

Ο Άθως από την αρχαιότητα ως τα βυζαντινά χρόνια

Ο Άθως, είναι όρος της Χαλκιδικής με υψόμετρο 2.033 μ. Βρίσκεται στη νότια άκρη της ανατολικής χερσονήσου της, στην οποία έδωσε και την ονομασία του. Στην αρχαιότητα, ονομαζόταν Ακτή, σταδιακά όμως επικράτησε το όνομα Άθως (από τα χρόνια του Ηρόδοτου, 5ος π.Χ. αιώνας). Οι αρχαιότεροι κάτοικοί του, ήταν Πελασγοί. Περίπου το 800 π.Χ., έφτασαν στην περιοχή άποικοι από την Ερέτρια και τη Χαλκίδα, από τους οποίους πήρε και το όνομά της η Χαλκιδική. Η ιστορική παράδοση, συνδέει τον Άθω με την καταστροφή δύο στόλων, του Μαρδόνιου (493 π.Χ.) και του Σπαρτιάτη Επικλή (411 π.Χ.), όπως επίσης και με τη διώρυγα που άνοιξε ο Ξέρξης κοντά στο χωριό Νέα Ρόδα για να περάσει ο στόλος του. Στην αρχαιότητα, υπήρχαν στον Άθω, τουλάχιστον 11 πόλεις των οποίων έχουν διασωθεί μόνο τα ονόματα: Σάνη, Ουρανούπολις, Παλαιώριον, Θύσσος, Κλεωναί, Ακρόθωοι, Απολλωνία, Χαράδρια, Ολόφυξος και Δίον. Καταστράφηκαν όλες στα χρόνια των πολέμων των Μακεδόνων με τους Ρωμαίους (2ος π.Χ. αι.).

Στον Άθω αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ο Θουκυδίδης «Βρασίδας…στρατεύει επί την Ακτήν καλουμένην έστι δε από του βασιλέως διορύγματος έσω προύχουσα, και ο Άθως αυτής όρος υψηλόν τελευτά ες το Αιγαίον Πέλαγος» (4, 109, 1-3).

Η επίσκεψη της Θεοτόκου στον Άθω

Σύμφωνα με την αγιορείτικη παράδοση, μετά την ανάσταση του Ιησού, η Παναγία, δέχτηκε πρόσκληση να επισκεφθεί τον Λάζαρο, αδελφό της Μάρθας και της Μαρίας που υπηρετούσε στην Εκκλησία της Κύπρου ως επίσκοπος Κιτίου. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού όμως το σκάφος βγήκε απ’ τη ρότα του λόγω δυνατών ανέμων και τελικά βρέθηκε στην ανατολική ακτή του Άθω, κοντά στο σημείο που βρίσκεται σήμερα η Μονή Ιβήρων. Εκεί, υπήρχαν ένας ειδωλολατρικός ναός κι ένα μαντείο του Απόλλωνα. Οι κάτοικοι της περιοχής που ήταν ειδωλολάτρες, έσπευσαν να συναντήσουν την Παναγία. Γρήγορα, εγκατέλειψαν τις ειδωλολατρικές τους συνήθειες και έγιναν Χριστιανοί. Η Θεοτόκος, γοητεύτηκε τόσο πολύ απ’ όσα είδε εκεί, ώστε έπεσε στα γόνατα και ικέτευε τον Υιό της να της χαρίσει τη γη στην οποία γονάτισε, ως προσωπική της ιδιοκτησία. Η προσευχή της εισακούστηκε και πριν αναχωρήσει, ανήγγειλε ότι το «Όρος» ήταν δικό της και ευλόγησε τον Άθω και τους κατοίκους του.

Τα λόγια της στον άγιο Πέτρο τον Αθωνίτη, έναν από τους πρώτους ερημίτες στον Άθω (9ος αιώνας), καταγράφονται από τον Γρηγόριο Παλαμά:
«Στην Ευρώπη υπάρχει ένα βουνό, πολύ ψηλό και όμορφο, που εκτείνεται προς το νότο και (εισέρχεται) πολύ βαθιά μέσα στη θάλασσα. Αυτό είναι το βουνό που έχω διαλέξει απ’ όλη τη Γη και έχω αποφασίσει να φτιάξω απ’ αυτό τη χώρα της μοναστικής τάξης. Το καθιέρωσα ώστε να είναι εφεξής η κατοικία μου: αυτός είναι και ο λόγος που οι άνθρωποι θα το αποκαλέσουν «Άγιον Όρος»…» (Βίος οσίου Πέτρου του Αθωνίτου, ΙΙ, PG 150, 100).
Ο Άθως είναι γεμάτος από τα θαύματά Της και το Άγιον Όρος, είναι γνωστό και σαν «Περιβόλι της Παναγίας».

Ο μοναχισμός στον Άθω

Σύμφωνα με την αγιορείτικη παράδοση, ο Μέγας Κωνσταντίνος έφτιαξε στον Άθω τρεις εκκλησίες, στις θέσεις που καταλαμβάνουν σήμερα οι Μονές Ιβήρων και Βατοπαιδίου και ο ναός του Πρωτάτου στις Καρυές. Η Μονή Κωνσταμονίτου επίσης, θεωρείται ότι ιδρύθηκε στην εποχή του Μεγάλου Κωνσταντίνου, φαίνεται όμως ότι είναι παρετυμολογική η σύνδεση του ονόματός της με τον βυζαντινό αυτοκράτορα.

Γενικά, κανένα ίχνος δεν έχει έρθει στο φως στον Άθω που να επιβεβαιώνει την οικοδόμηση ναών από τον Μέγα Κωνσταντίνο…

Υπάρχουν διάφορες ιστορίες για τις μονές του Αγίου Όρους που κινούνται στα όρια του θρύλου και αποτελούν ένα «ευσεβή πατριωτισμό» (W. Hasluck). Φαίνεται ότι, οι αρχές του μοναχισμού στον Άθω, πρέπει να τοποθετηθούν την εποχή της εικονομαχίας (8ος αι.). Το 730, ο Λέων Γ’ διέταξε την καταστροφή όλων των εικόνων και το 754 ο Κωνσταντίνος Ε’ καθόρισε πως η προσκύνηση των εικόνων και των λειψάνων αποτελούν ειδωλολατρικές πράξεις. Οι μοναχοί, φανατικοί εικονολάτρες, έφυγαν από τα βυζαντινά μοναστήρια και, δεν αποκλείεται, κάποιοι να εγκαταστάθηκαν στον Άθω που ήταν τότε ακατοίκητη χερσόνησος.

Γραπτές μαρτυρίες δεν υπάρχουν, ωστόσο κάτι τέτοιο φαντάζει πολύ πιθανό. Η εικονομαχία τερματίστηκε το 843, όταν η αυτοκράτειρα Θεοδώρα και ο Πατριάρχης Μεθόδιος Α’, επικεφαλής μιας πομπής που πέρασε από τους δρόμους της Κωνσταντινούπολης, έφτασαν στην Αγιά Σοφιά όπου τέλεσαν τη Θεία Λειτουργία. Ανάμεσά τους, σύμφωνα με τον χρονικογράφο Γενέσιο, υπήρχαν και μοναχοί από τον Άθω.

Τον 9ο αιώνα, ο άγιος Ευθύμιος ο Νέος, πήγε στον Άθω το 859 περίπου, «επειδή είχε ακούσει για την ησυχία του». Για τρία χρόνια έζησε μόνος σε σπήλαιο. Όταν διέκοψε τον εγκλεισμό του, διαπίστωσε ότι και άλλοι μοναχοί είχαν συγκεντρωθεί γύρω του. Τότε ιδρύθηκε η πρώτη Λαύρα στον Άθω. Λίγα χρόνια αργότερα, εμφανίζεται στον Άθω ο Ιωάννης Κολοβός που ήταν «πολύ προχωρημένος στην πνευματικότητα». Ο Ιωάννης, ίδρυσε το πρώτο γνωστό δείγμα μονής στο Άγιον Όρος, στο βόρειο μέρος, κοντά στη σημερινή Ιερισσό. Ο αυτοκράτορας Βασίλειος Α’ του έστειλε (πριν το 881), ένα χρυσόβουλο, προσφέροντας σ’ αυτόν και στο μοναστήρι του τη δικαιοδοσία πάνω σε ολόκληρο το Άγιο Όρος και τους ερημίτες του.

Η γνωστότερη μορφή του Αγίου Όρους τον 9ο αιώνα,  είναι αναμφίβολα ο άγιος Πέτρος ο Αθωνίτης, που έζησε εκεί για 50 χρόνια και πέθανε γύρω στο 890. Το 958, εγκαταστάθηκε στον Άθω ο άγιος Αθανάσιος, ως ερημίτης. Το 963, ίδρυσε τη Μονή της Μεγίστης Λαύρας την αρχαιότερη και μεγαλύτερη από τις μονές που υπάρχουν ως σήμερα στο Άγιο Όρος.

Ο «Τράγος» του Ιωάννη Τσιμισκή – Το «Τυπικό» του Κωνσταντίνου Μονομάχου

Καθώς οι μοναχοί στον Άθω άρχισαν να πληθαίνουν, έγινε επιτακτική η ανάγκη για την ύπαρξη ενός «κανονισμού» που θα ρύθμιζε τα θέματα των μονών. Αυτό, έγινε το 972 από τον αυτοκράτορα Ιωάννη Τσιμισκή. Πρόκειται για ένα από τα παλαιότερα έγγραφα που υπάρχουν στο Άγιο Όρος και έναν από τους μεγαλύτερους θησαυρούς στη συλλογή του Πρωτάτου στις Καρυές, την πρωτεύουσα του Αγίου Όρους. Ονομάζεται «Τράγος», επειδή είναι γραμμένο πάνω σε περγαμηνή από δέρμα τράγου. Πρόκειται ουσιαστικά για το «Τυπικό του Ιωάννη Τσιμισκή». Αποτελείται από 2.710 λέξεις και έχει διαστάσεις 3,15 μ.× 0,45 μ. Το έγγραφο αυτό, υπογράφεται, εκτός από τον αυτοκράτορα και τον Αθανάσιο, τον ηγούμενο της Μεγίστης Λαύρας από 46 ακόμα ηγουμένους μονών. Δημιουργείται λοιπόν αυτόματα το ερώτημα, αν όταν χτίστηκε η Μονή της Αγίας Λαύρας (963), ήταν η πρώτη στον Άθω ή όχι. Στον «Τράγο», υπάρχει η εξής αναφορά:

«Απαγορεύεται να εισέρχονται στον Άθω ευνούχοι και αγένειοι νέοι (ακόμα και τα παιδιά των κτιστών και των εργατών» (E. AMAND DE MENDIETA, «Mount Athos: The Garden of the Panaghia», Βερολίνο 1972).

Το τυπικό του Τσιμισκή όμως, δεν έλυσε όλα τα προβλήματα του μοναχισμού στον Άθω. Η παράδοση, αναφέρει ότι σκάνδαλα όπως η π’ωληση μοναστηριακής περιουσίας από τους καλόγερους και η μετατροπή των Καρυών σε αγορά, είχαν κλονίσει τη μοναστική πολιτεία. Έτσι το 1045, ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Θ’ ο Μονομάχος, έστειλε στον Άθω τον ηγούμενο της μονής του Τζιντζιλούκη της Κωνσταντινούπολης, Κοσμά. Ο ηγούμενος Κοσμάς, στη συγκέντρωση των Καρυών, όπου έλαβαν μέρος οι 180 ηγούμενοι των μονών του Αγίου Όρους, ύστερα από συνεδριάσεις που κράτησαν μια βδομάδα, συνέταξε με βάση το παλαιό τυπικό, ένα καινούργιο που επικύρωσε με χρυσόβουλο τον Ιούνιο του 1046 ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Θ’ ο Μονομάχος (F. Dolger,  «Regesten der Kaiserurkunden des Ostromischen Reiches», 1925).

Στο τυπικό αυτό, περιλαμβάνονται πολλές από τις διατάξεις που υπάρχουν και στον «Τράγο» του Τσιμισκή, προστέθηκαν όμως και πολλές καινούργιες. Στο ίδιο τυπικό, το «Όρος» όπως ονομαζόταν ως τότε ο Άθως (η λέξη χρησιμοποιείται από πολλούς και σήμερα), αποκαλείται «Άγιον Όρος». Ο «τίτλος» αυτός, υπήρχε ανεπίσημα από το 985.

Το Άβατο – Από την αρχαία Ουρανούπολη και το αντρικό άβατο ως τις μέρες μας – Περιπτώσεις παραβίασής του

Όπως αναφέραμε, στον Άθω κατά την αρχαιότητα υπήρχαν αρκετές πόλεις. Μία από αυτές, ήταν και η Ουρανούπολη. Κατά μια εκδοχή, χτίστηκε τον 3ο π.Χ. αιώνα από τον Αλέξαρχο, γιο του Μακεδόνα στρατηγού Αντίπατρου. Πιθανότατα όμως χτίστηκε πολύ νωρίτερα. Ο Αγιορείτης μοναχός Ανδρέας, γράφει πως «η πόλις αυτή είχεν ίδιον πολίτευμα και τρόπον διοικήσεως. Ήτο αφιερωμένη στην αγροτέραν θεάν Άρτεμιν, με αυστηρούς νόμους και ίδιον νόμισμα». Σ’ αυτήν κατοικούσαν μόνο γυναίκες, κυρίως νέες παρθένες, που προορίζονταν να γίνουν ιέρειες στα διάφορα ειδωλεία της Άρτεμης (ή της Ουράνιας Αφροδίτης κατ’ άλλους. Στην Ουρανούπολη απαγορευόταν η είσοδος στους άνδρες. Όσοι παραβίαζαν το άβατο θανατώνονταν!

Όπως είδαμε τον Άθω, επισκέφθηκε η ίδια η Θεοτόκος. Έτσι ολόκληρο το Όρος αποτέλεσε δικό της τιμάριο και κλήρο, αφοσιώθηκε στη δοξολογία Της και μ’ αυτό τον τρόπο συνδέθηκε άμεσα με τα γεγονότα και τα πρόσωπα της Καινής Διαθήκης. Αποτελεί από τότε τόπο ιερό» (Γκράχαμ Σπικ, «Άγιον Όρος»).

Ο Νίκος Πλατής στο «Αθωνικό Λεξικό» γράφει:
«Στη μοναστηριακή διάλεκτο άβατο ονομάζεται το σύνολο των διατάξεων με τις οποίες θεσπίζεται η απαγόρευση της εισόδου ή της διαμονής εντός του περιβόλου της μονής σε ορισμένης κατηγορίας πρόσωπα «προς αποφυγήν αφορμής βλασφημίας και σκανδάλου» («θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαίδεια»).

Η αρχή της απαγόρευσης ξεκινά από τον ι’ κανόνα του αγίου Αντωνίου προς τους νέους ερημίτες μοναχούς: «Μη συγχώρει να σε πλησιάσει γυνή, μηδέ ανέχου, ίνα θέση τον πόδα εις την κατοικία σου, διότι επέρχεται οπισθόπους η οργή» («Μοναχικοί Θεσμοί»).

Το 382, επισκέφθηκε τον Άθω η κόρη του Μεγάλου Θεοδοσίου Γάλλα Πλακιδία, που έφτασε στην περιοχή της μονής Βατοπαιδίου. Αναγκάστηκε όμως να φύγει γιατί άκουσε τη φωνή της Παναγίας που της έλεγε ότι το Άγιο Όρος είναι κτήμα Της και καμία άλλη γυναίκα δεν μπορεί να πατήσει σ’ αυτό» (Ι.Μ. Χατζηφώτης, «Το άβατο του Αγίου Όρους»).

Ομαδική είσοδος γυναικών στο Άγιο Όρος σημειώθηκε τον 7ο και 9ο αιώνα, όταν Ρηγχίνοι και Σαγουδάτοι νομάδες (πρόκειται για σλαβικά φύλα) με τις γυναίκες τους εγκαταστάθηκαν εκεί. Οι Αγιορείτες μοναχοί προσέφυγαν στον αυτοκράτορα Αλέξιο Κομνηνό (1081-1118) ο οποίος τους μετέφερε στην Πελοπόννησο (Στ. Παπαδάτος, «Το πρόβλημα του αβάτου του Αγίου Όρους, Θεσσαλονίκη 1969).

Στον Καταστατικό Χάρτη της Μεγίστης Λαύρας (970),  δηλώνεται: «Δεν θα κατέχετε ζώα θηλυκού γένους, για να κάνετε την εργασία που χρειάζεστε, επειδή έχετε απαρνηθεί απολύτως κάθε θηλυκό ον».

Το πρώτο τυπικό του Ιωάννη Τσιμισκή αναφέρει:
«Ου σχοίης ζώον των εκ του θήλεος γένους εις χρείαν υπουργικήν ο τω θήλει παντάπασιν αποταξάμενος… Εντέλλομαι δε και τούτο συν ασφαλεία πάση και παραγγέλλω τω τε καθηγουμένω τοις τε μετ’ αυτόν τα πρώτα φέρουσιν αδελφοίς, ίνα μηδέποτε εν τη καθ’ ημάς λαύρα ευνούχον προσδέξωνται, ει και τάχα γέρων εστί, μήτε δε παιδίον, είπερ μέλλει είναι αυτού τα σκήπτρα της βασιλείας διέποντας»  (Στ. Παπαδάτος, «Το πρόβλημα του αβάτου του Αγίου Όρους, Θεσσαλονίκη 1969).

Και στο τυπικού του Κων/νου Μονομάχου, όπως είδαμε υπάρχει ανάλογη αναφορά: «Ο αποκλεισμός των γυναικών υπονοείται, αλλά δεν αναφέρεται ρητά» (Γκράχαμ Σπικ, «Άγιον Όρος»). Ο ίδιος συγγραφέας συνεχίζει: «Πιθανώς θεωρήθηκε περιττό να γίνει. Η αρχή του ήταν τόσο καλά θεμελιωμένη, τόσο πλατιά κατανοητή και τόσο βαθιά σεβαστή ώστε δεν υπήρχε ποτέ ανάγκη να παρουσιαστεί λεπτομερώς. Κανείς ποτέ δεν την αμφισβήτησε. Έτσι γινόταν (σχεδόν) πάντοτε».

Σχετικό είναι το βιβλίο της Alice-Mary Talbot «Women and Mt Athos», όπου περιγράφονται μια σειρά από εμπορικές πράξεις ανάμεσα σε αγιορείτες μοναχούς και γυναίκες κατά τη βυζαντινή περίοδο, την ισχυρή λαχτάρα των γυναικών να συνδεθούν πνευματικά με το Άγιον Όρος, το οποίο ποτέ δεν θα μπορούσαν να επισκεφθούν (σελ. 77).

Το 1346, η σύζυγος του Σέρβου ηγεμόνα Στέφανου Δουσάν, Ελένη, σύμφωνα με μία εκδοχή, επισκέφθηκε όλα τα αγιορείτικα μοναστήρια που υπήρχαν τότε, ενώ σύμφωνα με άλλη, είδε από μακριά μόνο τη Μονή Χιλιανδαρίου. Λέγεται επίσης ότι η μητριά του Μωάμεθ του Πορθητή Μάρα ή Μάρω, κόρη του Σέρβου βασιλιά Γεωργίου, μετά την άλωση (1453), θέλησε να επισκεφθεί τη Μονή Αγίου Παύλου για να προσφέρει τα Τίμια Δώρα των τριών Μάγων προκειμένου να διασωθούν.

Επενέβη όμως η Παναγία που την εμπόδισε. Η Μάρα υπάκουσε και παρέδωσε ταπεινά τα Τίμια Δώρα στους ευλαβικούς μοναχούς οι οποίοι έστησαν στο σημείο της εμφάνισης της Παναγίας ένα σταυρό που σώζεται μέχρι σήμερα και λέγεται «Σταυρός της Βασιλίσσης». Το σουλτανικό έγγραφο με τις σχετικές πληροφορίες, φυλάσσεται στο αρχείο της Μονής Αγίου Παύλου, όπως διαβάζουμε στην έκδοση της «Τα Δώρα των Μάγων Πηγή Χάριτος Μέχρι Σήμερα», Άγιο Όρος, 1990.

Το 1850, ο πρεσβευτής της Μ. Βρετανίας στην Κωνσταντινούπολη Στράτφορντ Κάνινγκ, πήρε κατά την επίσκεψή του στο Άγιο Όρος και τη σύζυγό του μαζί. Ο Πατριάρχης Άνθιμος όταν το πληροφορήθηκε, έστειλε επιστολή στους μοναχούς όπου επισημαίνει ότι αυτό έγινε εξαιτίας λάθους και άγνοιας, ήταν κάτι αιφνίδιο και δεν πρέπει να επαναληφθεί.

Σύμφωνα με τον Ι. Χατζηφώτη, στα νεότερα χρόνια, αρκετές Ρωσίδες πριγκίπισσες παραβίασαν το άβατο και διέμειναν στη Μονή Αγίου Παντελεήμονος. Ο Σ. Παπαδάτος αναφέρει ότι μια πυρκαγιά που ξέσπασε στη μονή αυτή τον Αύγουστο του 1878 και έκαψε μία πτέρυγά της, οφειλόταν σε Ρωσίδα πριγκίπισσα…

Το 1905, ο Πατριάρχης Ιωακείμ, έστειλε αυστηρότατη επιστολή σε Ρώσους μοναχούς οι οποίοι είχαν «συνεργήσει» στην παραβίαση του άβατου.

Το 1929, μια Γαλλίδα σκανδαλοθήρας δημοσιογράφος, η Μαρίζ Σουαζί ισχυρίστηκε ότι ντύθηκε άντρας και έζησε περίπου ένα μήνα στο Άγιο Όρος. Οι εντυπώσεις που κατέγραψε δεν ήταν οι καλύτερες και δυσφήμησαν έντονα τον ορθόδοξο μοναχισμό.

Τον Μάιο του 1930, η «Μις Ευρώπη», Αλίκη Διπλαράκου, ενώ βρισκόταν στη θαλαμηγό του μνηστήρα της Μοράν (όπως ανέφερε η ίδια), δανείστηκε μια ναυτική στολή, καθώς ήταν κοντά εκεί αγκυροβολημένα τα θωρηκτά «Λήμνος» και «Κιλκίς» και «εισήλθον μετά του μνηστήρος μου (ενν. στο Άγιο Όρος) και περιήλθον εκκλησίας και άλλα μέρη ως ναύτης, χωρίς να με γνωρίσει κανείς».

Η Αλίκη Διπλαράκου

Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους από σανατόριο του Νταβός της Ελβετίας, η Διπλαράκου, έστειλε επιστολή προς τους Αγιορείτες Πατέρες, όπου εξιστορούσε τι είχε γίνει, ανέφερε ότι ήταν βαριά άρρωστη χωρίς σημάδια βελτίωσης, δήλωνε ότι μετάνιωσε για την πράξη της και παρακαλούσε την Παναγία να τη συγχωρήσει. Έστειλε μάλιστα και το ποσό των 5.000 δραχμών για να τελεσθούν λειτουργίες και να γίνουν παρακλήσεις για την ίασή της. Πραγματικά, η Αλίκη Διπλαράκου έγινε τελείως καλά και έφυγε από κοντά μας σε ηλικία 90 ετών, το 2002!

Στις 19 Μαΐου 1942, παραβίασε το άβατο η σύζυγος του λαϊκού γραμματέα της Μονής Σίμωνος Πέτρας, στις 22 Μαΐου 1992, η αρραβωνιαστικιά υπαλλήλου καταστήματος της Δάφνης (επινείου των Καρυών) και άλλες γυναίκες. Η Ιερά Κοινότητα όμως δεν επέτρεψε αυτό να γίνει καθεστώς και τις απέλασε άμεσα. Το καλοκαίρι του 1944, μπήκαν από την Ιερισσό γυναικόπαιδα στην περιοχή της Μονής Εσφιγμένου ζητώντας προστασία, δηλώνοντας ότι κινδυνεύει η ζωή τους και θα αποχωρήσουν με την πρώτη ευκαιρία.

Η Μονή Εσφιγμένου τους συμπαραστάθηκε και τους βοήθησε να επιστρέψουν με βενζινόπλοιο στην Ιερισσό.

Στις 16 Οκτωβρίου 1948, μια ομάδα ένοπλων ανδρών και γυναικών του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδος κινήθηκε προς το Άγιο Όρος αναζητώντας τρόφιμα και ρούχα (Νίκος Πλατής, «Αθωνικό Λεξικό»).

Ο Δ.Γ. Τσάμης στο βιβλίο του «Άγιο Όρος. Προσέγγιση στην Πρόσφατη Ιστορία του», Θεσσαλονίκη 1986″, παραθέτει μια άλλη εκδοχή. «Στις 16 Οκτωβρίου 1948, επιτέθηκε στις Καρυές τμήμα της VI Μεραρχίας του Δημοκρατικού Στρατού, που την αποτελούσαν 400 άνδρες και γυναίκες ένοπλες για να προμηθευθούν τρόφιμα. Από τις συμπλοκές με τους άνδρες της Χωροφυλακής υπέστη καταστροφές το κτίριο της Διοίκησης».

Ας επανέλθουμε στο «Αθωνικό Λεξικό» του Νίκου Πλατή, ο οποίος αναφέρεται ξεχωριστά σε μία από τις 13 γυναίκες (όπως γράφει) που έσπασαν το άβατο του Αγίου Όρους τότε, τη 17χρονη (το 1949), Ευγενία Πέγιου. Στρατολογήθηκε μαζί με άλλους όταν ο Δ.Σ.Ε. πέρασε από το χωριό της τη Μεγάλη Παναγιά Χαλκιδικής. Η διμοιρία της κατευθύνθηκε προς τη Μονή Ιβήρων. Ένας αντάρτης που το επίθετό του ήταν Αλβανός, πήδηξε πάνω από την κύρια είσοδο της Μονής και άνοιξε την πόρτα της, καθώς οι καλόγεροι αρνούνταν να την ανοίξουν. Η Ε. Πέγιου ήταν οπλισμένη με ένα «Μάουζερ», δεν έριξε όμως ούτε μια σφαίρα. Σε συνέντευξή της στον Πάνο Μπαϊλη, στα «Νέα» (23/9/1999) είπε, μεταξύ άλλων: «Φοβόμουν πολύ την οργή της Παναγίας… Οι δικοί μου ήταν θεοσεβούμενοι. Ο πατέρας μου δούλευε στο Άγιον Όρος. Είναι αλήθεια ότι φοβήθηκα όπως φοβόμουν και μετά, μήπως μου συμβεί κάτι κακό. Άκουγες τόσα πολλά. Για τιμωρία της Παναγιάς, για θαύματα και όλα αυτά με επηρέαζαν».

Βλάχοι (άνδρες και γυναίκες) στο Άγιον Όρος – Μια σκοτεινή περίοδος της Αθωνικής Πολιτείας

Η πιο θλιβερή περίοδος, κατά την άποψή μας, του Αγίου Όρους συνδέεται με την παρουσία Βλάχων στον Άθω. Στο διαδίκτυο, υπάρχουν απειροελάχιστα στοιχεία, με τα γνωστά ιντερνετικά αναμασήματα. Τις πληροφορίες που θα παραθέσουμε τις αντλήσαμε από το βιβλίο του Γκράχαμ Σπικ «Άγιον Όρος» και τη «Μεγάλη Ιστορία της Ελλάδας», του Γ. Κορδάτου. Πιθανότατα, είναι η πρώτη φορά που εμφανίζονται στο διαδίκτυο. Ο Γ. Σπικ, γράφει:»Από την αρχή του δωδέκατου αιώνα, περίπου 300 Βλάχοι είχαν διεισδύσει στη χερσόνησο (του Άθω) με τα κοπάδια τους. Η παρουσία τους έγινε αρχικά ανεκτή από τους μοναχούς με βάση την ανταλλαγή μέρους των προϊόντων τους. Αλλά οι Βλάχοι καταχράστηκαν αυτή την άδεια φέρνοντας μαζί τους τις συζύγους και τις κόρες τους, μεταμφιεσμένες σε άνδρες και μάλιστα μερικές απ’ αυτές είχαν μπει στην υπηρεσία των μονών και είχαν γίνει φίλοι με τους μοναχούς».

Ο Γ. Κορδάτος γράφει: «Γίνονταν σεξουαλικά όργια (με τις γυναίκες και τις κόρες των Βλάχων) που έγιναν γνωστά και στην πρωτεύουσα. Γι’ αυτό ο αυτοκράτορας Αλέξιος Κομνηνός αναγκάστηκε να απαγορεύσει να μένουν λαϊκοί στο Άγιον Όρος και προπάντων γυναίκες».
Χαρακτηριστικά είναι όσα γράφει ο Ιωάννης Ταρχανιώτης: «… οι δε Αγιορείται μέμνηνται τα των Βλάχων όσα και οία της ηδονής η συνήθεια, τα τε γάλακτα και τα τυρία και τα μαλλία, τα συμπόσια και συναλλάγματα και τας πραγματείας τας προς αλλήλους, τας τε μεθυσίας τα διαβολικάς, αίτινες εφάνησαν εν υστέρω. Εισήλθε γαρ ο διάβολος εις τας καρδίας των Βλάχων και είχον και τας γυναίκας αυτών μεθ’ εαυτών φορούσας ανδρεία, ως οι ποιμένες και έβοσκον τα πρόβατα και τα Μοναστήρια εδούλευον… Τα δε υπ’ αυτών γενόμενα αισχρόν εστί και λέγειν και ακούειν».

Πολλοί μοναχοί σκανδαλίστηκαν και ζήτησαν κι από τον Πατριάρχη Νικόλαο Γραμματικό την εκδίωξη των Βλάχων. Κάποιοι άλλοι, νεότεροι στην ηλικία, δεν δέχονταν την απομάκρυνση των Βλάχων, πείθοντας και τον αυτοκράτορα να αναιρέσει την αρχική του απόφαση, κάτι που έγινε. Τελικά φαίνεται ότι το 1111 οι Βλάχοι αποχώρησαν από τον Άθω.

Είναι μια πραγματικά πολύ σκοτεινή περίοδος, καθώς ο ηγούμενος της Μεγίστης Λαύρας, έφτασε στο σημείο να πλαστογραφήσει έγγραφο για την εκδίωξη των Βλάχων με υπογραφή, δήθεν, του Πατριάρχη.

Υπάρχουν πλήρη αρχεία στο Άγιο Όρος για εκείνη την εποχή, στα οποία έχουν «εντρυφήσει πολλές γενιές μελετητών», κατά τον Γκράχαμ Σπικ.

Επίλογος

Ο δημοσιογράφος Τάσος Κοντογιαννίδης, αποκαλύπτει ότι μεταξύ 17/4/1953 και 19/4/1953, μια 22χρονη, τότε, κοπέλα, η Μαρία Ποιμενίδου, παραβίασε το άβατο ντυμένη άντρας και επισκέφθηκε πολλές μονές. Όπως δήλωσε, ήθελε καιρό να δει από κοντά με ποιον τρόπο ζουν οι μοναχοί.

Η Μαρία Ποιμενίδου

Πιθανότατα θα υπήρξαν και άλλες περιπτώσεις παραβίασης του άβατου. Για την περίπτωση της Γαλλίδας Μαρίζ Σουαζί, οι μοναχοί, σε δημοσιογράφο της εφημερίδας «Μακεδονία», που πήγε αργότερα στο Άγιο Όρος, ήταν κατηγορηματικοί: «Είναι φαντασιόπληκτη, θα είδε το Άγιον Όρος μόνο από το βαπόρι».

Ο Άθως έγινε ελληνικό έδαφος το 1912. Η κυριαρχία της χώρας μας σ’ αυτό επικυρώθηκε με τη Συνθήκη της Λωζάνης (1923). Το 1924, η Ιερά Κοινότητα, ενέκρινε τον Καταστατικό Χάρτη του Αγίου Όρους, που επικυρώθηκε από την ελληνική πολιτεία το 1926. Σ’ αυτόν, δηλώνεται για πρώτη φορά ξεκάθαρα το άβατον, καθώς πριν το 1924 ήταν κάτι δεδομένο που ίσχυε πάντα και δεν αμφισβητήθηκε ποτέ. Οποιαδήποτε γυναίκα πατήσει το πόδι της στο Άγιο Όρος καταδικάζεται  αυτόματα σε ποινή φυλάκισης 2 ως 12 μηνών. Μετά την παραβίαση του άβατου από τη Μαρία Ποιμενίδου, εκδόθηκε το Ν.Δ. 2623/1953, που επαναλάμβανε τα παραπάνω.
Από το 1975, το θέμα του άβατου ήρθε πάλι στην επιφάνεια. Μετά την είσοδο της χώρας μας στην, τότε, Ε.Ο. στο όνομα της ισότητας των δύο φύλων, ζήτησαν τν κατάργησή του. Τέλος, το 2008, η βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Λίτσα Αμανατίδου και 5 ακόμα γυναίκες, στα πλαίσια διαμαρτυρίας για τις διεκδικήσεις μοναστηριών του Άθω, στη Χαλκιδική, παραβίασαν το άβατο και βρέθηκαν αντιμέτωπες με διαδικασία ποινικής δίωξης. Το γεγονός ότι αποδοκιμάστηκαν και από τη συντριπτική πλειοψηφία 400-500 κατοίκων της Χαλκιδικής που συμμετείχαν στην κινητοποίηση, μάλλον είναι το πιο ισχυρό επιχείρημα για όσους και όσες επιθυμούν τη διατήρηση του άβατου.

ΠΗΓΕΣ: 
– Νίκος Πλατής, «Αθωνικό Λεξικό», εκδ. Άγκυρα, 2000.
– Γκράχαμ Σπικ, «ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ, ΑΝΑΝΕΩΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΟΛΙ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ», εκδόσεις ΙΝΔΙΚΤΟΣ 2005.
– Γιάννης Κορδάτος, «ΜΕΓΑΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ».
– Άρθρο του Ι.Μ. Χατζηφώτη στο περιοδικό «Ιστορία»(Αναδημοσιεύεται και στο διαδίκτυο).

  • protothema.gr

 

 

ΣΩΤΗ : Ανθρώπινα δικαιώματα

31/08/2017

Ανθρώπινα δικαιώματα: Μια μεταβλητή που εξαρτάται από τη γεωγραφία

Έχουμε εγκαταλείψει όλους όσοι εξεγείρονται εναντίον του αυταρχισμού στην τύχη τους

Επί οκτώ χρόνια, μέσα στη γενική αδιαφορία, ο Λιου Χσιαόμπο βρισκόταν σε κινεζική φυλακή όπου αρρώστησε (από καρκίνο του ήπατος) και πέθανε (πριν από λίγες μέρες). Λίγοι θυμούνται ότι ο Χσιαόμπο είχε βραβευτεί με το Νόμπελ της Ειρήνης το 2010 − η εποχή όπου τα Νόμπελ της Ειρήνης είχαν πολιτικό νόημα και διεθνή αντίκτυπο έχει παρέλθει. Σήμερα, οι δυτικές χώρες δεν ενδιαφέρονται για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις χώρες με τις οποίες έχουν εμπορικές και διπλωματικές σχέσεις, τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι ντεμοντέ· οποιοσδήποτε πολιτισμός που εμπεριέχει οποιαδήποτε κτηνωδία μπορεί να αναγνωριστεί ως διαφορετικότητα. Και να γίνει αντικείμενο ανοχής, καλοήθους περιέργειας, ακόμα και θάμβους.

Παρά την προπαγάνδα, φτάνουν στ’ αυτιά μας πολλές ειδήσεις από τη διεθνή βαρβαρότητα −οι διώξεις των αντιφρονούντων, όπως του Λιου Χσιαόμπο, φαίνονται ήσσονες μπροστά στο εμπόριο ανθρωπίνων οργάνων ή τους μαζικούς ακρωτηριασμούς γυναικών− αλλά κανείς δεν δίνει σημασία· δεν ανακατευόμαστε πια σε ξένες υποθέσεις ει μόνον για να στηρίξουμε δικτάτορες ή εξεγερμένους που ευαγγελίζονται ακόμα σκαιότερες δικτατορίες. Η υποκριτική λογική συνοψίζεται στο ερώτημα: Ποιοι είμαστε για να δίνουμε μαθήματα σε άλλους;

Αυτή η ψευδο-ταπεινότητα είναι εγκληματική· μαρτυρεί όλο και μεγαλύτερη απόσταση από την πραγματικότητα (η απόσταση από την πραγματικότητα ισοδυναμεί με παραφροσύνη), όλο και ασθενέστερη πεποίθηση στις ανθρωπιστικές αξίες. Έτσι, τα ανθρώπινα δικαιώματα υποχωρούν μπροστά στον αναδυόμενο σχετικισμό, υποτίθεται ότι κάθε λαός, κάθε πολιτισμός, έχει τη δική του αντίληψη για τα ανθρώπινα δικαιώματα − μια αντίληψη «ίση» με τις άλλες αντιλήψεις, άρα αξιοσέβαστη. Δημιουργείται μια ποικιλία αξιακών συστημάτων η οποία ακυρώνει τη Διακήρυξη του ΟΗΕ του 1948. Και ενώ, εμείς, στη Δύση και στις παρυφές της, απορρίπτουμε στην ουσία την ιδέα της οικουμενικότητας των δικαιωμάτων, οι δύσμοιροι Αφρικανοί και Ασιάτες πασχίζουν να κατακτήσουν αυτά τα οικουμενικά δικαιώματα.

Όταν υπήρχαν τα κομμουνιστικά καθεστώτα, ήμασταν ευαίσθητοι. Σήμερα κάνουμε λόγο για ασιατικές αξίες, για θρησκευτική και πολιτική ελευθερία ατόμων, ομάδων και καθεστώτων που όχι μόνον δεν σέβονται καμιά «ελευθερία» αλλά που επιβάλλουν βιαίως τον δικό τους σκοταδισμό. Η δεσποτεία, ο κρατικός καπιταλισμός, η πλήρης απουσία εργατικών δικαιωμάτων, η πλουτοκρατία, ο μισογυνισμός εκλαμβάνονται πλέον ως εναλλακτικές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τα οποία κάποτε θεωρούσαμε οικουμενικά.

Follow the money: Εκτός από τη συρρίκνωση του πνεύματος στη Δύση (μέσω του υποτιθέμενου ανοίγματος), η πολιτική της αδιαφορίας −που την ονομάζουμε «ανεκτικότητα»− οφείλεται στο χρήμα. Οι εμπορικές σχέσεις με την Κίνα, τη Σαουδική Αραβία, τις πετρελαιοπαραγωγικές χώρες της Αφρικής, είναι προφανώς σπουδαιότερες από την ηθική: Αφού ονομάζουμε «ταυτότητα» την άρνηση και καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, φρουρούμε την ταυτότητα των άλλων, δηλαδή την ανατροπή των δημοκρατικών αξιών. Έχουμε εγκαταλείψει όλους όσοι εξεγείρονται εναντίον του αυταρχισμού −Άραβες, Τσετσένους, Θιβετιανούς, Κινέζους, Ρώσους− στην τύχη τους: τα ανθρώπινα δικαιώματα έχουν γίνει μια μεταβλητή που εξαρτάται από τη γεωγραφία.-

ΕΥΠΑΛΙΟ καθ΄οδόν

ΕΥΠΑΛΙΟ ΔΩΡΙΔΑΣ, Ν. ΦΩΚΙΔΑΣ

The WordPress.com Blog

The latest news on WordPress.com and the WordPress community.

Search Blogs

Just another WordPress.com weblog

WordPress.com

WordPress.com is the best place for your personal blog or business site.